Sami Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Sürücü koltuğuna oturup anahtarı çevirdiğiniz o ilk anda, sol ayağınızın altında hissettiğiniz o taş gibi direnç aslında arabanızın size attığı sessiz bir çığlıktır. Yılların tecrübesiyle sabittir ki; sertleşen bir debriyaj pedalı asla kendiliğinden yumuşamaz, aksine sizi en olmadık yerde, belki de sıkışık bir köprü trafiğinin tam ortasında yarı yolda bırakmaya yemin eder. Pedalın o bildik esnekliğini kaybedip adeta bir duvara çarpma hissi yaratması, şanzıman ile motor arasındaki o hassas diplomatik ilişkinin kopma noktasına geldiğini gösterir.
Kırmızı ışıkta beklerken birinci vitese geçirmek için vites koluyla cebelleşmek, direksiyon başındaki bir sürücü için en sinir bozucu güç gösterisidir. Sol bacağınıza kramp girer, vites kolu sanki yerine kaynak yapılmış gibi milim kıpırdamaz, arkanızdaki korna korosu ise çoktan senfoniye başlamıştır bile... Burada sorun çoğu zaman pedalın kendisinde değil, derindeki hidrolik sistemin basınç kaçırmasında ya da debriyaj çatalının aşınmasında gizlidir.
Yıpranmış bir baskı balata, arabanın size çaktırmadan kurduğu en büyük tuzaktır. Yaylar esnekliğini yitirdikçe ve balata yüzeyi camlaştıkça, pedal giderek sertleşir ve vites dişlileri birbirine sürtünerek o ciğer delen gıcırtıyı çıkarmaya başlar. Yıllarca Sanayi Sitesi’nde usta çırak ilişkisini izlemiş biri olarak rahatlıkla söyleyebilirim ki; "Biraz daha gider" mantığıyla ertelenen her debriyaj değişimi, günü geldiğinde komple şanzıman revizyonu olarak cüzdanınıza geri döner.
Debriyaj bilyasının bittiğini anlamak için uzman olmaya gerek yok, ayağınızı pedala hafifçe bastığınızda gelen o uğultulu ses her şeyi anlatır zaten. Ses geldikçe basmaya devam ederseniz, bilyanın kilitlenip baskı şemsiyesini kırma ihtimalini satın almış olursunuz. Kimse durduk yere yüksek tamir faturalarıyla karşılaşmak istemez, bu yüzden sesin başladığı o ilk günlerde aksiyon almak hayat kurtarır.
Hidrolik debriyaj merkezlerinin içinin sızdırması, pedalın bir anda sünger gibi yumuşamasına ya da tam aksine diplerde takılı kalıp sertleşmesine yol açan gizli bir marazdır. Yağ seviyesi tamam gibi görünür dışarıdan bakınca ama sistem hava yapmıştır bir kere... Sistemdeki minicik bir hava kabarcığı bile hidrolik basıncını sıfırlamaya yeter de artar.
Debriyaj kablolu eski tip bir araç kullanıyorsanız şanslı sayılırsınız, çünkü sorun bazen sadece tellerin yıpranıp kılıfın içinde sıkışmasından ibarettir. Yine de tellerin kopma noktasına geldiğinde yarattığı o aşırı sertlik hissini göz ardı etmemek gerekir. Birkaç yüz liralık bir tel değişimiyle çözülecek işi büyütüp pedal mekanizmasını kırmak entirely sürücü hatasıdır.
Şanzıman yağının özelliğini kaybetmesi veya eksilmesi de viteslerin adeta kemikleşmesine, yuvalarına girerken direnmesine neden olur. Soğuk havalarda ilk çalıştırmada viteslerin zor geçmesi son derece doğaldır ancak motor ısındığı halde bu sertlik devam ediyorsa... Şanzıman yağı seviyesini ve kalitesini kontrol ettirmek, karmaşık mekanik arızaların önüne geçmenin en pratik yoludur.
Sürüş alışkanlıklarını baştan aşağı gözden geçirmek, bu tür arızaların tekrarlamaması için atılacak en akıllıca adımdır. Işıklarda ayağı sürekli debriyaj pedalının üzerinde tutmak, bilyayı ve baskıyı sürekli baskı altında tutarak ömrünü yarı yarıya kısaltır. Sol ayağı pedalın üstünde dinlendirme huyundan vazgeçmek bile sistemin ömrünü inanılmaz derecede uzatacaktır.
Kırmızı ışıkta beklerken birinci vitese geçirmek için vites koluyla cebelleşmek, direksiyon başındaki bir sürücü için en sinir bozucu güç gösterisidir. Sol bacağınıza kramp girer, vites kolu sanki yerine kaynak yapılmış gibi milim kıpırdamaz, arkanızdaki korna korosu ise çoktan senfoniye başlamıştır bile... Burada sorun çoğu zaman pedalın kendisinde değil, derindeki hidrolik sistemin basınç kaçırmasında ya da debriyaj çatalının aşınmasında gizlidir.
Yıpranmış bir baskı balata, arabanın size çaktırmadan kurduğu en büyük tuzaktır. Yaylar esnekliğini yitirdikçe ve balata yüzeyi camlaştıkça, pedal giderek sertleşir ve vites dişlileri birbirine sürtünerek o ciğer delen gıcırtıyı çıkarmaya başlar. Yıllarca Sanayi Sitesi’nde usta çırak ilişkisini izlemiş biri olarak rahatlıkla söyleyebilirim ki; "Biraz daha gider" mantığıyla ertelenen her debriyaj değişimi, günü geldiğinde komple şanzıman revizyonu olarak cüzdanınıza geri döner.
Debriyaj bilyasının bittiğini anlamak için uzman olmaya gerek yok, ayağınızı pedala hafifçe bastığınızda gelen o uğultulu ses her şeyi anlatır zaten. Ses geldikçe basmaya devam ederseniz, bilyanın kilitlenip baskı şemsiyesini kırma ihtimalini satın almış olursunuz. Kimse durduk yere yüksek tamir faturalarıyla karşılaşmak istemez, bu yüzden sesin başladığı o ilk günlerde aksiyon almak hayat kurtarır.
Hidrolik debriyaj merkezlerinin içinin sızdırması, pedalın bir anda sünger gibi yumuşamasına ya da tam aksine diplerde takılı kalıp sertleşmesine yol açan gizli bir marazdır. Yağ seviyesi tamam gibi görünür dışarıdan bakınca ama sistem hava yapmıştır bir kere... Sistemdeki minicik bir hava kabarcığı bile hidrolik basıncını sıfırlamaya yeter de artar.
Debriyaj kablolu eski tip bir araç kullanıyorsanız şanslı sayılırsınız, çünkü sorun bazen sadece tellerin yıpranıp kılıfın içinde sıkışmasından ibarettir. Yine de tellerin kopma noktasına geldiğinde yarattığı o aşırı sertlik hissini göz ardı etmemek gerekir. Birkaç yüz liralık bir tel değişimiyle çözülecek işi büyütüp pedal mekanizmasını kırmak entirely sürücü hatasıdır.
Şanzıman yağının özelliğini kaybetmesi veya eksilmesi de viteslerin adeta kemikleşmesine, yuvalarına girerken direnmesine neden olur. Soğuk havalarda ilk çalıştırmada viteslerin zor geçmesi son derece doğaldır ancak motor ısındığı halde bu sertlik devam ediyorsa... Şanzıman yağı seviyesini ve kalitesini kontrol ettirmek, karmaşık mekanik arızaların önüne geçmenin en pratik yoludur.
Sürüş alışkanlıklarını baştan aşağı gözden geçirmek, bu tür arızaların tekrarlamaması için atılacak en akıllıca adımdır. Işıklarda ayağı sürekli debriyaj pedalının üzerinde tutmak, bilyayı ve baskıyı sürekli baskı altında tutarak ömrünü yarı yarıya kısaltır. Sol ayağı pedalın üstünde dinlendirme huyundan vazgeçmek bile sistemin ömrünü inanılmaz derecede uzatacaktır.
