Osman Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Araç hareket halindeyken ihtiyacı olan tüm elektriği aküden aldığını sanmak, sürücülerin en sık düştüğü yanılgılardır biri... Oysa kaputun altında sessizce çalışan alternatör, rotor devriyle ürettiği alternatif akımı diyot tablasından geçirip doğru akıma çevirir ve sistemi besler. Bobin sargılarında oluşan bir kısa devre veya kömürlerin aşınması, gerilim regülatörünün voltajı sabitleyememesine yol açar. Regülatör devre dışı kaldığında alternatör şarjı keser ve bütün yük bir anda akünün omuzlarına biner. Plakalar arasındaki kimyasal tepkime dışarıdan beslenemeyince, akünün voltajı hızla 12,6 volt seviyesinin altına düşer ve hücreler günden güne sülfatlaşmaya başlar. Yani evet, arızalı bir alternatör çalışan bir otomobilin aküsünü kelimenin tam anlamıyla tüketir, bitirir.
Şarj ikaz lambası göstergede kızıl kızıl yanıyorsa, stator sargılarındaki bir kopukluktan veya konjektör arızasından şüphelenmek gerekir belki de. Kayış gevşemiş olabilir mi, alternatör mili yeterli devirde dönmüyor olabilir mi? Devir düştükçe indüklenen voltaj azalır ve akü şarj olmak yerine sistemdeki araç içi elektroniği, farları, radyoyu beslemek için kendi içindeki kimyasal enerjiyi harcamaya başlar. Bir bakmışsınız, sabah tek tıkla çalışan araba akşamüstü marş basmaz hale gelmiş... Doğru akım beslemesi kesilen bir akü, tam deşarj döngüsüne girer ve bu durum kurşun plakaların yapısını geri dönülmez şekilde bozar.
Peki, alternatördeki diyotlardan biri kısa devre yapıp sızdırma yapmaya başlarsa ne olur? Kontak kapalı olsa bile aküden alternatöre doğru sessiz bir ters akım akar, gece boyu o değerli enerjiyi emer durur. Parazit akım dediğimiz bu sızıntı, multimetre ile amper kademesinde ölçülmediği sürece fark edilmez bile. Arabayı park edip gidersiniz, sabah geldiğinizde voltaj 10 voltun altına inmiştir. Akü sağlamdır aslında ama alternatörün içindeki o küçük yarı iletken eleman, sistemi arkadan bıçaklamıştır.
Bazen de tam tersi bir felaket yaşanır; alternatörün regülatörü bozulur ve sisteme 15 voltun üzerinde aşırı yüksek akım pompalar. Akünün içindeki elektrolit kaynamaya başlar, plakalardaki aktif maddeler dökülür ve hücreler arası kısa devre oluşur. Yüksek voltajla pişen bir aküden artık hayır gelmez, o akü artık bitmiştir. Multimetreyle şarj voltajını ölçtüğünüzde rölantide 13,8 ile 14,4 volt arasında bir değer göremiyorsanız, sorunu uzaklarda aramamak lazım. Şarj sistemini gözden geçirmek, aküyü boş yere değiştirmekten çok daha uygun maliyetli bir çözüm sunar her zaman.
Şarj ikaz lambası göstergede kızıl kızıl yanıyorsa, stator sargılarındaki bir kopukluktan veya konjektör arızasından şüphelenmek gerekir belki de. Kayış gevşemiş olabilir mi, alternatör mili yeterli devirde dönmüyor olabilir mi? Devir düştükçe indüklenen voltaj azalır ve akü şarj olmak yerine sistemdeki araç içi elektroniği, farları, radyoyu beslemek için kendi içindeki kimyasal enerjiyi harcamaya başlar. Bir bakmışsınız, sabah tek tıkla çalışan araba akşamüstü marş basmaz hale gelmiş... Doğru akım beslemesi kesilen bir akü, tam deşarj döngüsüne girer ve bu durum kurşun plakaların yapısını geri dönülmez şekilde bozar.
Peki, alternatördeki diyotlardan biri kısa devre yapıp sızdırma yapmaya başlarsa ne olur? Kontak kapalı olsa bile aküden alternatöre doğru sessiz bir ters akım akar, gece boyu o değerli enerjiyi emer durur. Parazit akım dediğimiz bu sızıntı, multimetre ile amper kademesinde ölçülmediği sürece fark edilmez bile. Arabayı park edip gidersiniz, sabah geldiğinizde voltaj 10 voltun altına inmiştir. Akü sağlamdır aslında ama alternatörün içindeki o küçük yarı iletken eleman, sistemi arkadan bıçaklamıştır.
Bazen de tam tersi bir felaket yaşanır; alternatörün regülatörü bozulur ve sisteme 15 voltun üzerinde aşırı yüksek akım pompalar. Akünün içindeki elektrolit kaynamaya başlar, plakalardaki aktif maddeler dökülür ve hücreler arası kısa devre oluşur. Yüksek voltajla pişen bir aküden artık hayır gelmez, o akü artık bitmiştir. Multimetreyle şarj voltajını ölçtüğünüzde rölantide 13,8 ile 14,4 volt arasında bir değer göremiyorsanız, sorunu uzaklarda aramamak lazım. Şarj sistemini gözden geçirmek, aküyü boş yere değiştirmekten çok daha uygun maliyetli bir çözüm sunar her zaman.
