Kerim Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Kış kapıya dayandığında herkes motor yağını, antifrizi düşünür ama modern dizel araç sahiplerinin başını asıl ağrıtacak bela bagajın altında, o küçük mavi kapaklı depoda gizlidir. AdBlue dediğimiz sıvı, aslında öyle mucizevi bir kimyasal falan değil; bildiğiniz saf su ile yüksek saflıktaki ürenin karışımından ibaret, sıradan bir sulu çözelti. Sıradan dediysem, fiziksel kurallara tabi olmasından bahsediyorum; su barındıran her sıvı gibi bu meret de eksi 11 dereceyi gördüğü an tıkır tıkır donmaya başlar. Doğu Anadolu’nun ayazını görmesine gerek yok, İç Anadolu'da sıradan bir ocak gecesinde bile o depo buz kalıbına dönebilir... Donan sıvı genleşir, boruları zorlar, pompayı sıkıştırır ve siz sabah marşa bastığınızda ekranda rengarenk arıza lambalarıyla baş başa kalıverirsiniz.
Aracınızın deposunda buz tutmuş bir üre kütlesi varken yola çıkabileceğinizi sanıyorsanız, modern otomotiv mühendisliğinin katı kurallarıyla henüz tanışmamışsınız demektir. Egzoz sistemine püskürtülmesi gereken AdBlue donduğunda, SCR katalizörü görevini yapamaz ve araç çevreye zararlı azot oksit gazlarını olduğu gibi salmaya başlar; tabii sistem buna izin verirse... Euro 6 normlarına sahip o akıllı beyin, depodan sıvı çekemediğini algıladığı anda motoru koruma moduna alır, gücü keser, hatta bazen aracı hiç çalıştırmamanız için marşı tamamen bloke eder. Çaresizce gaza basarsınız ama araba gitmez, sanki arkasından birisi çekiyormuş gibi hantallaşır. Ne yapacağınızı bilemeden ekrandaki geri sayım sayacına bakarsınız; son 50 kilometre, son 20 kilometre...
Donan depoyu çözmek için kulaktan dolma internet efsanelerine inanıp depoya sıcak su dökmek ya da içine antifriz karıştırmak gibi ölümcül hatalara düşenleri sanayideki ustalar çok sever. O depoya kimyasal yapısını bozacak en ufak bir yabancı madde girdiğinde, sadece donma problemini çözmekle kalmaz, bütün bir egzoz geri dönüşüm sistemini çöp edersiniz ki maliyeti dudak uçuklatır. Yapacağınız tek mantıklı şey, eğer imkanınız varsa aracı kapalı, nispeten sıcak bir garaja çekip kendi kendine çözülmesini beklemekten ibarettir aslında. Sabır, bu aşamada en büyük tamir anahtarınızdır. Bırakın sistem kendi ısıtıcı bujilerini devreye soksun, o donan kristaller yavaş yavaş erisin...
Peki, bu sistemlerin kendi içinde ısıtıcıları yok mu diye soracaksınız, elbette var ama onların da bir sınırı, bir dayanma gücü var neticede. Deponun içindeki rezistanslar aracı çalıştırdıktan sonra devreye girer ve sıvıyı akışkan hale getirmeye çalışır, fakat aşırı donma durumlarında bu rezistansların sıvıyı çözme hızı, motorun AdBlue talep etme hızına yetişemez. Üstelik sürekli donup çözülen bu sıvı zamanla kristalleşir, boruların çeperlerine yapışır, enjektörün ucunu tıkar. Pompa, o katılaşmış parçacıkları çekmeye çalışırken zorlanır, ısınır ve en sonunda yanar. Yani mesele sadece sabah arabanın çalışmaması değil, uzun vadede başınıza kalacak kronik bir tıkanma ve parça aşınması problemidir.
Oğlumun arabasında olmaz demeyin, kış aylarında AdBlue deponuzu asla ağzına kadar tam depo doldurmayın, genleşme payı bırakın ki donduğunda plastik aksamı patlatmasın. Kalitesiz, merdiven altı, ucuz sıvılardan uzak durmak da bir diğer hayati kural; çünkü içindeki su oranı dengesiz olduğunda donma noktası daha da yukarı tırmanır, çok daha çabuk buza keser araba. Soğuk bölgelerde yaşıyorsanız kış girmeden önce sistemin ısıtıcı hatlarını bir servise kontrol ettirmek, gerekirse depoyu yarı seviyede tutmak hayat kurtarır. Yoksa o çok güvendiğiniz lüks dizel aracınız, soğuk bir kış sabahında kapının önünde dikilen pahalı bir bahçe süsünden farksız hale gelir...
Aracınızın deposunda buz tutmuş bir üre kütlesi varken yola çıkabileceğinizi sanıyorsanız, modern otomotiv mühendisliğinin katı kurallarıyla henüz tanışmamışsınız demektir. Egzoz sistemine püskürtülmesi gereken AdBlue donduğunda, SCR katalizörü görevini yapamaz ve araç çevreye zararlı azot oksit gazlarını olduğu gibi salmaya başlar; tabii sistem buna izin verirse... Euro 6 normlarına sahip o akıllı beyin, depodan sıvı çekemediğini algıladığı anda motoru koruma moduna alır, gücü keser, hatta bazen aracı hiç çalıştırmamanız için marşı tamamen bloke eder. Çaresizce gaza basarsınız ama araba gitmez, sanki arkasından birisi çekiyormuş gibi hantallaşır. Ne yapacağınızı bilemeden ekrandaki geri sayım sayacına bakarsınız; son 50 kilometre, son 20 kilometre...
Donan depoyu çözmek için kulaktan dolma internet efsanelerine inanıp depoya sıcak su dökmek ya da içine antifriz karıştırmak gibi ölümcül hatalara düşenleri sanayideki ustalar çok sever. O depoya kimyasal yapısını bozacak en ufak bir yabancı madde girdiğinde, sadece donma problemini çözmekle kalmaz, bütün bir egzoz geri dönüşüm sistemini çöp edersiniz ki maliyeti dudak uçuklatır. Yapacağınız tek mantıklı şey, eğer imkanınız varsa aracı kapalı, nispeten sıcak bir garaja çekip kendi kendine çözülmesini beklemekten ibarettir aslında. Sabır, bu aşamada en büyük tamir anahtarınızdır. Bırakın sistem kendi ısıtıcı bujilerini devreye soksun, o donan kristaller yavaş yavaş erisin...
Peki, bu sistemlerin kendi içinde ısıtıcıları yok mu diye soracaksınız, elbette var ama onların da bir sınırı, bir dayanma gücü var neticede. Deponun içindeki rezistanslar aracı çalıştırdıktan sonra devreye girer ve sıvıyı akışkan hale getirmeye çalışır, fakat aşırı donma durumlarında bu rezistansların sıvıyı çözme hızı, motorun AdBlue talep etme hızına yetişemez. Üstelik sürekli donup çözülen bu sıvı zamanla kristalleşir, boruların çeperlerine yapışır, enjektörün ucunu tıkar. Pompa, o katılaşmış parçacıkları çekmeye çalışırken zorlanır, ısınır ve en sonunda yanar. Yani mesele sadece sabah arabanın çalışmaması değil, uzun vadede başınıza kalacak kronik bir tıkanma ve parça aşınması problemidir.
Oğlumun arabasında olmaz demeyin, kış aylarında AdBlue deponuzu asla ağzına kadar tam depo doldurmayın, genleşme payı bırakın ki donduğunda plastik aksamı patlatmasın. Kalitesiz, merdiven altı, ucuz sıvılardan uzak durmak da bir diğer hayati kural; çünkü içindeki su oranı dengesiz olduğunda donma noktası daha da yukarı tırmanır, çok daha çabuk buza keser araba. Soğuk bölgelerde yaşıyorsanız kış girmeden önce sistemin ısıtıcı hatlarını bir servise kontrol ettirmek, gerekirse depoyu yarı seviyede tutmak hayat kurtarır. Yoksa o çok güvendiğiniz lüks dizel aracınız, soğuk bir kış sabahında kapının önünde dikilen pahalı bir bahçe süsünden farksız hale gelir...
