Ayhan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Yolda giderken o minik uyarı lambası bir anda göz kırpmaya başladığında insanın içindeki o anlık sıkışmayı çok iyi biliyorum, çünkü geçen ay bizzat benim de başıma geldi ve direksiyon başında kalakaldım. Gösterge panelinde beliren o lanet yazı sadece birkaç kilometre sonra arabanın hiç çalışmayacağını fısıldıyordu kulağıma, oysa otoyolun ortasındayım ve en yakın servis kimbilir nerede. Aslında sistem bize haftalardır, belki de aylardır, o siyah plastik depodaki sıvının azaldığını bas bas bağırmıştı ama kim takar ki o uyarıları, nasıl olsa gideriz mantığı hepimizi tembelliğe alıştırıyor.
Normal şartlarda sıfır kilometre modern bir dizel araba aldığınızda, fabrikanın koyduğu o seksen litrelik mazot deposu gibi devasa bir AdBlue haznesiyle karşılaşmazsınız, çünkü bu sıvı çok daha yavaş tüketilir ve binlerce kilometre idare eder sizi. Yaklaşık her bin kilometrede bir, ortalama bir-iki litre civarında üre bazlı bu özel sıvıyı egzoz gazına püskürtür motor, yani aslında kilometre başına hesap yaparsanız ne kadar idareli kullandığını anlarsınız. Deponun tam bittiği andan itibaren motorun bir daha asla çalışmayacağına dair o acımasız emniyet kilidi devreye girer; yani şaka değil, ortada bir kalibrasyon hatası falan yok, kanun koyucu çevre standartları yüzünden arabayı resmen kilitliyor.
Eğer gösterge panelinde ilk "AdBlue az" uyarısını gördüyseniz, panik yapıp sağa çekmenize gerek yok çünkü genellikle önünüzde hâlâ en az bin ile iki bin kilometre arasında hatırı sayılır bir mesafe var demektir. Tabii bu mesafe tamamen sizin o anki sürüş karakterinize, aracı ne kadar sıkıştırdığınıza ve tabii ki deponun toplam kapasitesine bağlı olarak acımasızca değişebilir, bunu asla unutmayın. Şehir içi trafikte dur-kalk yaparken egzoz sıcaklığı düştüğü için sistem çok daha farklı çalışır, uzun yolda sabit hızla giderken ise tüketim profili bambaşka bir boyuta evrilir.
İşin en tehlikeli ve insanı deli eden kısmı, o kalan menzil sayacının bazen otoyolda giderken bir anda küt diye sıfırlanması veya hızla düşmeye başlamasıdır, işte o saniyeden sonra soğuk terler dökmeye başlarsınız. Kilometreler hızla erirken kalbiniz de güm güm atmaya başlar, acaba şu benzinlikte bulabilir miyim, yoksa motoru stop ettiğim an bir daha asla marş basmayacak mı korkusu beyninizi kemirir. Asla risk almayın derim ben, çünkü bu işin şakası yok; o lamba yandığı an akaryakıt istasyonuna uğramak en akıllıca hamle olacaktır.
Yolda kaldığınızda yapacağınız ilk şey panik yapmak yerine güvenli bir kenara çekip en yakın sanayiden ya da akaryakıt istasyonundan bidonla sıvı temin etmek olmalı, çünkü bazen istasyonlardaki pompalar bozuk çıkabiliyor. Çoğu sürücü bagajda bidon taşımayı gereksiz bir amelelik olarak görür ama inanın bana o iki litrelik küçük plastik şişe, otoyol ortasında çekici beklemekten çok daha ucuz ve zahmetsiz bir kurtarıcıdır. Zaten sistemi kandırmanın da imkânı yok, çünkü yazılım öyle bir kodlanmış ki, bidonu doldurmadan o uyarı lambasını söndürmenizin imkânı dahi bulunmuyor.
Eğer depo tamamen bittiyse ve motor bir kez stop ettiyse, artık ne yazık ki yola devam etme şansınız tamamen sıfırlanmıştır ve araba size körü körüne direnir. Sıvıyı ekledikten hemen sonra bile beynin bunu algılaması bazen birkaç dakika sürebilir, kontak açıp bir süre beklemek zorunda kalırsınız ve o anlar size ömrünüzün en uzun dakikaları gibi gelir. Çevre kanunları ve doğayı koruma refleksleri motor mühendisliğini işte böyle bir çıkmaza soktu, artık arabalar bile bizim yerimize ne zaman duracağımıza karar veriyor.
Normal şartlarda sıfır kilometre modern bir dizel araba aldığınızda, fabrikanın koyduğu o seksen litrelik mazot deposu gibi devasa bir AdBlue haznesiyle karşılaşmazsınız, çünkü bu sıvı çok daha yavaş tüketilir ve binlerce kilometre idare eder sizi. Yaklaşık her bin kilometrede bir, ortalama bir-iki litre civarında üre bazlı bu özel sıvıyı egzoz gazına püskürtür motor, yani aslında kilometre başına hesap yaparsanız ne kadar idareli kullandığını anlarsınız. Deponun tam bittiği andan itibaren motorun bir daha asla çalışmayacağına dair o acımasız emniyet kilidi devreye girer; yani şaka değil, ortada bir kalibrasyon hatası falan yok, kanun koyucu çevre standartları yüzünden arabayı resmen kilitliyor.
Eğer gösterge panelinde ilk "AdBlue az" uyarısını gördüyseniz, panik yapıp sağa çekmenize gerek yok çünkü genellikle önünüzde hâlâ en az bin ile iki bin kilometre arasında hatırı sayılır bir mesafe var demektir. Tabii bu mesafe tamamen sizin o anki sürüş karakterinize, aracı ne kadar sıkıştırdığınıza ve tabii ki deponun toplam kapasitesine bağlı olarak acımasızca değişebilir, bunu asla unutmayın. Şehir içi trafikte dur-kalk yaparken egzoz sıcaklığı düştüğü için sistem çok daha farklı çalışır, uzun yolda sabit hızla giderken ise tüketim profili bambaşka bir boyuta evrilir.
İşin en tehlikeli ve insanı deli eden kısmı, o kalan menzil sayacının bazen otoyolda giderken bir anda küt diye sıfırlanması veya hızla düşmeye başlamasıdır, işte o saniyeden sonra soğuk terler dökmeye başlarsınız. Kilometreler hızla erirken kalbiniz de güm güm atmaya başlar, acaba şu benzinlikte bulabilir miyim, yoksa motoru stop ettiğim an bir daha asla marş basmayacak mı korkusu beyninizi kemirir. Asla risk almayın derim ben, çünkü bu işin şakası yok; o lamba yandığı an akaryakıt istasyonuna uğramak en akıllıca hamle olacaktır.
Yolda kaldığınızda yapacağınız ilk şey panik yapmak yerine güvenli bir kenara çekip en yakın sanayiden ya da akaryakıt istasyonundan bidonla sıvı temin etmek olmalı, çünkü bazen istasyonlardaki pompalar bozuk çıkabiliyor. Çoğu sürücü bagajda bidon taşımayı gereksiz bir amelelik olarak görür ama inanın bana o iki litrelik küçük plastik şişe, otoyol ortasında çekici beklemekten çok daha ucuz ve zahmetsiz bir kurtarıcıdır. Zaten sistemi kandırmanın da imkânı yok, çünkü yazılım öyle bir kodlanmış ki, bidonu doldurmadan o uyarı lambasını söndürmenizin imkânı dahi bulunmuyor.
Eğer depo tamamen bittiyse ve motor bir kez stop ettiyse, artık ne yazık ki yola devam etme şansınız tamamen sıfırlanmıştır ve araba size körü körüne direnir. Sıvıyı ekledikten hemen sonra bile beynin bunu algılaması bazen birkaç dakika sürebilir, kontak açıp bir süre beklemek zorunda kalırsınız ve o anlar size ömrünüzün en uzun dakikaları gibi gelir. Çevre kanunları ve doğayı koruma refleksleri motor mühendisliğini işte böyle bir çıkmaza soktu, artık arabalar bile bizim yerimize ne zaman duracağımıza karar veriyor.
