Hamza Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Pedaldaki o garip titreme birden kesildiyse ya da göstergedeki ABS ışığı turuncu turuncu yüzünüze bakmaya başladıysa, ilk şüpheli her zaman tekerlek sensörleri olmaz. Bazen kaputun altındaki o karmaşık metal blok, yani ABS pompası sessizce havlu atar... Direksiyonun başına geçtiğinizde frenin aniden sertleşmesi veya tam aksine sünger gibi dibe çökmesi, pompanın içindeki selenoit valflerin basıncı tutamadığına işaret eder. Çok basit bir yöntemle, motor çalışmazken kontağı açıp fren pedalına birkaç kez sertçe basmayı deneyin; pedal kendi kendine yukarı itmiyorsa veya o tanıdık vızıltı sesi gelmiyorsa elektrik motoru besleme almıyor olabilir.
Kaputu açıp sigorta kutusuna uzandığınızda gözünüze ilk çarpması gereken şey 30 veya 40 amperlik o büyük yüksek akım sigortasıdır. Çoğu sürücü pompanın bozulduğunu sanıp servise binlerce lira bayılır, oysa sadece oksitlenmiş bir röle yüzünden sistem kilitlenmiştir... Multimetreyi doğru akım (DC) voltaj moduna getirip pompanın ana soketindeki iki kalın kabloya temas ettirdiğinizde 12 voltu göremiyorsanız, aradığınız suçlu tesisattadır. Kablo demetini hafifçe sallayarak voltajın gidip geldiğini fark ederseniz şanslısınız demektir, tesisatta bir temassızlık var demektir.
Piyasadaki ucuz OBD2 tarayıcıları sadece arıza kodunu okur ama nitelikli bir teşhis cihazı pompanın içine doğrudan emir gönderebilir. "Actuation test" yani bileşen çalıştırma menüsüne girip ABS pompasını manuel olarak tetiklediğinizde, o mekank vuruş sesini duymanız gerekir. Tak... tak... tak... Eğer cihaz pompayı çalıştırmaya zorladığı halde içeriden tık sesi bile gelmiyorsa, pompanın kendi entegre kontrol kartı (ECU) kömürleşmiş olabilir veya fırçasız motor kilitlenmiştir.
Hidrolik tarafa geçtiğimizde işler biraz daha yağlı ve kirli bir hal alıyor. Fren hidroliği zamanla nem çeker, bu nem de blok içindeki hassas sübapların paslanıp çakılmasına yol açar. Test için pompadan çıkan çelik fren rekorlarını birer birer gevşetip birinin pedala basmasını istediğinizde, rekor ağzından yüksek basınçlı hidrolik fışkırmıyorsa... Yani sıvı sadece sızıyor veya hiç gelmiyorsa, pompa mekanik olarak basınç üretemiyordur. Sistemdeki havayı tamamen almadan bu testi yapmak insanı yanıltır, hidrolik kanallarındaki tek bir hava kabarcığı bile basıncı tamamen yutar.
Röleyi yerinden çıkarıp bacakları arasına düz bir kablo ile köprü atmak, motorun kendi kendine dönüp dönmediğini anlamanın en kestirme yoludur. Aküden doğrudan 12 volt hat çekip pompanın artı eksi kutuplarına dokundurduğunuzda fırçasız motor neşeyle dönmeye başlıyorsa elektronik kart arızalıdır, motor hiç tepki vermeyip kıvılcım çıkarıyorsa sargılar yanmıştır. Bazen de motor döner ama basınç oluşmaz. Bu durum, motor mili ile hidrolik pompa bloğu arasındaki eksantrik rulmanın dağıldığını açıkça gösterir.
Sorunun tamamen çözüldüğünden emin olmak için aracı güvenli, boş bir alanda 30-40 km/s hızla sürerken aniden frene yüklenmek gibisi yoktur. Pedalın altında o sert geri tepmeyi hissediyor ve lastikleri kilitlemeden aracı düz bir çizgide durdurabiliyorsanız mekanizma görevini yapıyordur. Ancak pedal süngerleşiyor, araç bir tarafa çekiyor ve ABS devreye girdiğinde garip bir sürtünme sesi geliyorsa hidrolik blok içinde bir yerlerde kaçak var demektir... Her şeyi topladıktan sonra fren hidrolik seviyesini kontrol etmeyi sakın unutmayın.
Kaputu açıp sigorta kutusuna uzandığınızda gözünüze ilk çarpması gereken şey 30 veya 40 amperlik o büyük yüksek akım sigortasıdır. Çoğu sürücü pompanın bozulduğunu sanıp servise binlerce lira bayılır, oysa sadece oksitlenmiş bir röle yüzünden sistem kilitlenmiştir... Multimetreyi doğru akım (DC) voltaj moduna getirip pompanın ana soketindeki iki kalın kabloya temas ettirdiğinizde 12 voltu göremiyorsanız, aradığınız suçlu tesisattadır. Kablo demetini hafifçe sallayarak voltajın gidip geldiğini fark ederseniz şanslısınız demektir, tesisatta bir temassızlık var demektir.
Piyasadaki ucuz OBD2 tarayıcıları sadece arıza kodunu okur ama nitelikli bir teşhis cihazı pompanın içine doğrudan emir gönderebilir. "Actuation test" yani bileşen çalıştırma menüsüne girip ABS pompasını manuel olarak tetiklediğinizde, o mekank vuruş sesini duymanız gerekir. Tak... tak... tak... Eğer cihaz pompayı çalıştırmaya zorladığı halde içeriden tık sesi bile gelmiyorsa, pompanın kendi entegre kontrol kartı (ECU) kömürleşmiş olabilir veya fırçasız motor kilitlenmiştir.
Hidrolik tarafa geçtiğimizde işler biraz daha yağlı ve kirli bir hal alıyor. Fren hidroliği zamanla nem çeker, bu nem de blok içindeki hassas sübapların paslanıp çakılmasına yol açar. Test için pompadan çıkan çelik fren rekorlarını birer birer gevşetip birinin pedala basmasını istediğinizde, rekor ağzından yüksek basınçlı hidrolik fışkırmıyorsa... Yani sıvı sadece sızıyor veya hiç gelmiyorsa, pompa mekanik olarak basınç üretemiyordur. Sistemdeki havayı tamamen almadan bu testi yapmak insanı yanıltır, hidrolik kanallarındaki tek bir hava kabarcığı bile basıncı tamamen yutar.
Röleyi yerinden çıkarıp bacakları arasına düz bir kablo ile köprü atmak, motorun kendi kendine dönüp dönmediğini anlamanın en kestirme yoludur. Aküden doğrudan 12 volt hat çekip pompanın artı eksi kutuplarına dokundurduğunuzda fırçasız motor neşeyle dönmeye başlıyorsa elektronik kart arızalıdır, motor hiç tepki vermeyip kıvılcım çıkarıyorsa sargılar yanmıştır. Bazen de motor döner ama basınç oluşmaz. Bu durum, motor mili ile hidrolik pompa bloğu arasındaki eksantrik rulmanın dağıldığını açıkça gösterir.
Sorunun tamamen çözüldüğünden emin olmak için aracı güvenli, boş bir alanda 30-40 km/s hızla sürerken aniden frene yüklenmek gibisi yoktur. Pedalın altında o sert geri tepmeyi hissediyor ve lastikleri kilitlemeden aracı düz bir çizgide durdurabiliyorsanız mekanizma görevini yapıyordur. Ancak pedal süngerleşiyor, araç bir tarafa çekiyor ve ABS devreye girdiğinde garip bir sürtünme sesi geliyorsa hidrolik blok içinde bir yerlerde kaçak var demektir... Her şeyi topladıktan sonra fren hidrolik seviyesini kontrol etmeyi sakın unutmayın.
