Erem Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Şanzıman filtresinin gözenekleri mikro metal çapaklarıyla dolmaya başladığında, hidrolik beyin dediğimiz o karmaşık valf gövdesine giden sıvı akışı anında sekteye uğrar. Yağ pompası emiş yaparken dirençle karşılaşır, emiş hattındaki vakum artar ve sistemde ciddi bir basınç düşüşü yaşanır. Vites geçişlerinde hissedilen o ani vuruntu var ya, işte tamamen bu basınç kaybının kavrama plakalarını doğru torkta sıkıştıramamasından kaynaklanıyor. Filtre tamamen tıkandığında yağ akışı kesilir, sürtünme balataları saniyeler içinde aşırı ısınır... Yani vitesin sarsıntılı geçmesi basit bir konfor kaybı değil, şanzımanın içindeki o narin mekanizmanın can çekişme sesidir.
Yağ filtresi görevini yapamaz hale gelince, sistemdeki hidrolik akışkanın vizkozitesi ve sıcaklık dengesi bir anda bozulur. Tork konvertörü içindeki türbin ve pompa çarkları arasında gücü ileten sıvı, yeterli basınçla dönemediği için gücü tekerleklere aktaramaz; gaza basarsınız, devir saati yükselir ama araba yerinden isteksizce kalkar. Otomatik şanzıman yağı soğutucuya gidemez, ısınan sıvı incelir ve yağlama özelliğini tamamen yitirir. Pompanın kavitasyon yapması, yani hava kabarcıklarıyla çalışmaya başlamasıyla gelen o hafif uğultu sesi... Sürücü sadece aracın çekişten düştüğünü sanır ama içeride planet dişli setleri yağsızlıktan birbirini kemiriyordur.
Sürücü koltuğunda otururken aracın neden üçüncü viteste takılı kaldığını veya 'koruma moduna' geçtiğini merak ediyor musunuz? Valf gövdesindeki (solenoid) selenoid valfler, beyinden gelen elektrik sinyaliyle millibar seviyesindeki basıncı yönetmeye çalışırken tıkanmış filtreden kaçan mikronluk tortular o minik kanalları tıkar. Basınç sensörü beklediği parametreyi okuyamayınca şanzıman kontrol ünitesi (TCU) sistemi korumaya alır, aracı güvenli moda kilitler. Bazen vites tamamen boşa düşer, bazen de sadece tek bir viteste ilerlemenize izin verir. solenoidlerin kilitlenmesi, sistemin elektronik olarak kendi fişini çekmesidir aslında.
Periyodik bakım zamanı geldiğinde "bu yağ daha temiz, filtreyi değiştirmeye gerek yok" diyen ustalardan uzak durun, o filtreyi her yağ değişiminde tereddütsüz söküp atın. Karter tapasını açıp sadece yağı süzmek yetmez; karter kapağı sökülecek, dibindeki mıknatıslara yapışan çapaklar temizlenecek ve yeni filtre monte edilecek. Filtre tıkandığında devirdaim yapan kirli yağ, şanzıman beyninin alüminyum gövdesinde derin çizikler açar. Birkaç yüz liralık bir filtre değişiminden kaçmak, yarın bir gün revizyon masrafıyla yüzleşmek demektir. Karteri indirmeden yapılan yağ değişimi yarım iş yapmaktır, aracınıza bu kötülüğü yapmayın.
Yağ filtresi görevini yapamaz hale gelince, sistemdeki hidrolik akışkanın vizkozitesi ve sıcaklık dengesi bir anda bozulur. Tork konvertörü içindeki türbin ve pompa çarkları arasında gücü ileten sıvı, yeterli basınçla dönemediği için gücü tekerleklere aktaramaz; gaza basarsınız, devir saati yükselir ama araba yerinden isteksizce kalkar. Otomatik şanzıman yağı soğutucuya gidemez, ısınan sıvı incelir ve yağlama özelliğini tamamen yitirir. Pompanın kavitasyon yapması, yani hava kabarcıklarıyla çalışmaya başlamasıyla gelen o hafif uğultu sesi... Sürücü sadece aracın çekişten düştüğünü sanır ama içeride planet dişli setleri yağsızlıktan birbirini kemiriyordur.
Sürücü koltuğunda otururken aracın neden üçüncü viteste takılı kaldığını veya 'koruma moduna' geçtiğini merak ediyor musunuz? Valf gövdesindeki (solenoid) selenoid valfler, beyinden gelen elektrik sinyaliyle millibar seviyesindeki basıncı yönetmeye çalışırken tıkanmış filtreden kaçan mikronluk tortular o minik kanalları tıkar. Basınç sensörü beklediği parametreyi okuyamayınca şanzıman kontrol ünitesi (TCU) sistemi korumaya alır, aracı güvenli moda kilitler. Bazen vites tamamen boşa düşer, bazen de sadece tek bir viteste ilerlemenize izin verir. solenoidlerin kilitlenmesi, sistemin elektronik olarak kendi fişini çekmesidir aslında.
Periyodik bakım zamanı geldiğinde "bu yağ daha temiz, filtreyi değiştirmeye gerek yok" diyen ustalardan uzak durun, o filtreyi her yağ değişiminde tereddütsüz söküp atın. Karter tapasını açıp sadece yağı süzmek yetmez; karter kapağı sökülecek, dibindeki mıknatıslara yapışan çapaklar temizlenecek ve yeni filtre monte edilecek. Filtre tıkandığında devirdaim yapan kirli yağ, şanzıman beyninin alüminyum gövdesinde derin çizikler açar. Birkaç yüz liralık bir filtre değişiminden kaçmak, yarın bir gün revizyon masrafıyla yüzleşmek demektir. Karteri indirmeden yapılan yağ değişimi yarım iş yapmaktır, aracınıza bu kötülüğü yapmayın.
