Osman Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Direksiyondaki o sahte güven hissi, kaputun altından gelen ani bir metal çatırtısıyla saniyeler içinde buharlaşır. Seyir halindeyken bir anlığına motor gücünün boşa çıkması ya da vitesin adeta yerine kaynaması... Şanzıman dişlisi kırıldığında araç size naz yapmaz, direkt olarak pes eder. O andan itibaren güç aktarım organı ile tekerlekler arasındaki o pürüzsüz bağ kopmuş demektir. Yüksek devirde dönen metal parçaların birbirini biçmesi, sadece yürür aksamı değil, o anki tüm sürüş güvenliğinizi tepe taklak eder.
Pedala basarsınız ama o tanıdık ivmelenme gelmez; çünkü içeride büyük bir kıyım yaşanıyordur. Kırılan tek bir diş, planetaryum dişli setinin veya prizdirek milinin üzerinde serbestçe dolaşan bir pürüz değil, şanzıman kutusunun içinde patlamaya hazır bir el bombasıdır artık. Dişli kovanından kopan o küçük metal parçası yağ pompasına takılır, tork konvertörünü zorlar veya senkromeç bileziklerini darmadağın eder. Sonra ne mi olur? Motor devir saati tavan yaparken araba olduğu yerde sayar. Bazen de tam aksine, kilitlenen aktarma organı yüzünden tekerlekler kızaklar ve kendinizi bir anda emniyet şeridinde savrulurken bulursunuz...
Kendi hatasını kolay kolay affetmeyen bir mekanizmadan bahsediyoruz burada. Yanlış vitese zorlamak, senkromeç aşınmışken vitesi kemirterek geçirmek ya da debriyaj pedalına tam basmadan yapılan o dikkatsiz hamleler... İşin acı tarafı, şanzımanın yağsız kalması da bu felaketin en büyük davetçisidir. Dişliler arasındaki sürtünme katsayısı tavan yaptığında termal genleşme başlar, metal yorulur ve en zayıf halkanın kopması kaçınılmaz hale gelir. Yılların gazetecilik tecrübesiyle söylüyorum; sanayiye çekici üzerinde gelen araçların çoğunda o ilk çatlama sesini sürücü çoktan duymuştur ama "bir şey olmaz" deyip devam etmiştir.
Siz siz olun, vites kutusundan gelen o ritmik tıkırtıları veya gıcırtıları asla hafife almayın. Vitesi 3'ten 4'e atarken elinize vuran o garip titreme var ya, işte o aslında dişli yüzeyindeki mikroskobik çatlakların son uyarısıdır. Yağı vaktinde değiştirmek, vites kolunu sürüş esnasında el dinlendirme yeri olarak kullanmamak basit gibi görünen ama hayat kurtaran detaylar. Yoksa o ufak ihmal, günün sonunda karteri delip geçen kırık bir dişli parçası olarak karşınıza çıkar.
Sanayide ustayla karşı karşıya kaldığınız o an, cebinizi nelerin beklediğini anlamak için uzman olmaya gerek yok. Sadece tek bir vites dişlisi değişecekmiş gibi avunursunuz ama usta kutuyu indirdiğinde acı gerçekle yüzleşirsiniz. Muhafaza gövdesi çizilmiş, bilyalar dağılmış, şanzıman yağı simsiyah bir çamura dönüşmüştür. Revizyon mu, yoksa çıkma bir şanzıman bulmak mı daha mantıklı sorusu kafanızı kurcalamaya başlar. Kısacası, o küçük metal dişinin kırılması sadece arabayı durdurmaz; bütçenizde de geri dönüşü zor, derin bir gedik açar.
Pedala basarsınız ama o tanıdık ivmelenme gelmez; çünkü içeride büyük bir kıyım yaşanıyordur. Kırılan tek bir diş, planetaryum dişli setinin veya prizdirek milinin üzerinde serbestçe dolaşan bir pürüz değil, şanzıman kutusunun içinde patlamaya hazır bir el bombasıdır artık. Dişli kovanından kopan o küçük metal parçası yağ pompasına takılır, tork konvertörünü zorlar veya senkromeç bileziklerini darmadağın eder. Sonra ne mi olur? Motor devir saati tavan yaparken araba olduğu yerde sayar. Bazen de tam aksine, kilitlenen aktarma organı yüzünden tekerlekler kızaklar ve kendinizi bir anda emniyet şeridinde savrulurken bulursunuz...
Kendi hatasını kolay kolay affetmeyen bir mekanizmadan bahsediyoruz burada. Yanlış vitese zorlamak, senkromeç aşınmışken vitesi kemirterek geçirmek ya da debriyaj pedalına tam basmadan yapılan o dikkatsiz hamleler... İşin acı tarafı, şanzımanın yağsız kalması da bu felaketin en büyük davetçisidir. Dişliler arasındaki sürtünme katsayısı tavan yaptığında termal genleşme başlar, metal yorulur ve en zayıf halkanın kopması kaçınılmaz hale gelir. Yılların gazetecilik tecrübesiyle söylüyorum; sanayiye çekici üzerinde gelen araçların çoğunda o ilk çatlama sesini sürücü çoktan duymuştur ama "bir şey olmaz" deyip devam etmiştir.
Siz siz olun, vites kutusundan gelen o ritmik tıkırtıları veya gıcırtıları asla hafife almayın. Vitesi 3'ten 4'e atarken elinize vuran o garip titreme var ya, işte o aslında dişli yüzeyindeki mikroskobik çatlakların son uyarısıdır. Yağı vaktinde değiştirmek, vites kolunu sürüş esnasında el dinlendirme yeri olarak kullanmamak basit gibi görünen ama hayat kurtaran detaylar. Yoksa o ufak ihmal, günün sonunda karteri delip geçen kırık bir dişli parçası olarak karşınıza çıkar.
Sanayide ustayla karşı karşıya kaldığınız o an, cebinizi nelerin beklediğini anlamak için uzman olmaya gerek yok. Sadece tek bir vites dişlisi değişecekmiş gibi avunursunuz ama usta kutuyu indirdiğinde acı gerçekle yüzleşirsiniz. Muhafaza gövdesi çizilmiş, bilyalar dağılmış, şanzıman yağı simsiyah bir çamura dönüşmüştür. Revizyon mu, yoksa çıkma bir şanzıman bulmak mı daha mantıklı sorusu kafanızı kurcalamaya başlar. Kısacası, o küçük metal dişinin kırılması sadece arabayı durdurmaz; bütçenizde de geri dönüşü zor, derin bir gedik açar.
