Kerem Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Göstergedeki o sinsi uyarı ışığı yandığında, insanın içi hafifçe çekilir sanki. Sürücü ekranında beliren "Şanzıman Arızası" yazısı, çoğu zaman vites geçişlerindeki o milisaniyelik gecikmelerin veya ani vuruntuların habercisidir zaten. Otomatik vites sistemlerindeki hidrolik basınç kayıpları, sistemin kendini korumaya almasına yol açar... Aracın bir anda gaz yememesi, devir saatinin yükselip hızın sabit kalması tamamen bu güvenlik protokolüyle alakalıdır.
Mekatronik ünitenin içindeki selenoid valfler zamanla aşınır, bu da yağ basıncının doğru yönetilememesine neden olur. Şanzıman beyni istenen basınç değerini okuyamadığında doğrudan arıza kodunu hafızaya kazır. Yağ basıncı düşüyor, valf zamanında kapanmıyor... Sistem doğrudan sürücüyü uyarır. Aslında araç size "daha fazla zorlama, kenara çek" demek istiyordur.
Sürüş esnasında vitesin 3'ten 4'e geçerken boşa düşer gibi yapıp aniden kavraması hoş bir his değil tabii. Tork konvertörlü veya çift kavramalı şanzıman fark etmeksizin, dişli oranlarındaki bu uyumsuzluk hidrolik kontrol ünitesindeki bir tıkanıklıktan kaynaklanabilir. Bazen sadece bir sensörün oksitlenmesi, bazen de balataların tamamen bitmiş olması... Mekanik aksam ile elektronik mimarinin çakıştığı o kritik nokta tam olarak burasıdır.
Şanzıman yağının ısı kapasitesi dolduğunda veya vizkozitesi bozulduğunda yağlama işlevini yitirir. Yüksek sıcaklık, kavrama plakalarının aşırı ısınmasına ve dolayısıyla sürtünme katsayısının düşmesine yol açar. Isınan yağı soğutmak için tasarlanan radyatör tıkalıysa ne olacak? Sistem doğrudan aşırı sıcaklık uyarısı verip araca vites kilitletir.
Arıza lambası yandığı an hemen paniğe kapılıp en kötüsünü düşünmek doğru mu? Bazen sebep sadece düşük akü voltajıdır. Elektronik kontrol ünitesi (ECU), şanzıman beynine yeterli voltajı gönderemediğinde sahte arıza kodları üretebilir. Basit bir voltaj dalgalanması yüzünden koca bir şanzımanı revize ettirmeye kalkışanları çok gördü bu piyasa...
Çift kavramalı (DSG, EDC vb.) kuru tip sistemlerdeki çatlayan mekatronik tüpü, hidrolik yağın dışarı sızmasına ve basıncın bir anda sıfırlanmasına sebep olur. Basınç düşer düşer, sonra ekranda o malum yazı belirir. Aracı hemen durdurup çekici çağırmak, gezegen dişli setini ve kavramayı tamamen hurdaya çıkarmaktan çok daha ucuza gelir her zaman.
Yokuş yukarı kalkarken arkaya kaydırma yapmaya başladıysa veya dur-kalk trafikte araç silkeleniyorsa arızayı uzakta aramamak lazım. Tork konvertörünün kilitlenme debriyajı (lock-up) kaçırmaya başladığında tork iletimi kesintiye uğrar. Güç tekerleklere pürüzsüz aktarılamaz, kayıp artar. Yağınızı vaktinde değiştirin, soğutma hatlarını kontrol ettirin... Ufak ihmaller büyük masrafların kapısını aralar.
Mekatronik ünitenin içindeki selenoid valfler zamanla aşınır, bu da yağ basıncının doğru yönetilememesine neden olur. Şanzıman beyni istenen basınç değerini okuyamadığında doğrudan arıza kodunu hafızaya kazır. Yağ basıncı düşüyor, valf zamanında kapanmıyor... Sistem doğrudan sürücüyü uyarır. Aslında araç size "daha fazla zorlama, kenara çek" demek istiyordur.
Sürüş esnasında vitesin 3'ten 4'e geçerken boşa düşer gibi yapıp aniden kavraması hoş bir his değil tabii. Tork konvertörlü veya çift kavramalı şanzıman fark etmeksizin, dişli oranlarındaki bu uyumsuzluk hidrolik kontrol ünitesindeki bir tıkanıklıktan kaynaklanabilir. Bazen sadece bir sensörün oksitlenmesi, bazen de balataların tamamen bitmiş olması... Mekanik aksam ile elektronik mimarinin çakıştığı o kritik nokta tam olarak burasıdır.
Şanzıman yağının ısı kapasitesi dolduğunda veya vizkozitesi bozulduğunda yağlama işlevini yitirir. Yüksek sıcaklık, kavrama plakalarının aşırı ısınmasına ve dolayısıyla sürtünme katsayısının düşmesine yol açar. Isınan yağı soğutmak için tasarlanan radyatör tıkalıysa ne olacak? Sistem doğrudan aşırı sıcaklık uyarısı verip araca vites kilitletir.
Arıza lambası yandığı an hemen paniğe kapılıp en kötüsünü düşünmek doğru mu? Bazen sebep sadece düşük akü voltajıdır. Elektronik kontrol ünitesi (ECU), şanzıman beynine yeterli voltajı gönderemediğinde sahte arıza kodları üretebilir. Basit bir voltaj dalgalanması yüzünden koca bir şanzımanı revize ettirmeye kalkışanları çok gördü bu piyasa...
Çift kavramalı (DSG, EDC vb.) kuru tip sistemlerdeki çatlayan mekatronik tüpü, hidrolik yağın dışarı sızmasına ve basıncın bir anda sıfırlanmasına sebep olur. Basınç düşer düşer, sonra ekranda o malum yazı belirir. Aracı hemen durdurup çekici çağırmak, gezegen dişli setini ve kavramayı tamamen hurdaya çıkarmaktan çok daha ucuza gelir her zaman.
Yokuş yukarı kalkarken arkaya kaydırma yapmaya başladıysa veya dur-kalk trafikte araç silkeleniyorsa arızayı uzakta aramamak lazım. Tork konvertörünün kilitlenme debriyajı (lock-up) kaçırmaya başladığında tork iletimi kesintiye uğrar. Güç tekerleklere pürüzsüz aktarılamaz, kayıp artar. Yağınızı vaktinde değiştirin, soğutma hatlarını kontrol ettirin... Ufak ihmaller büyük masrafların kapısını aralar.
