Burak Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Araç klimasını açtığınız an içeriye dolan o havanın katettiği minik labirenti hiç düşündünüz mü; dışarıdaki egzoz dumanı, kurak mevsimin tozu, mikro partiküller... Havalandırma kanalının hemen girişine yerleştirilen bu mikro fiber dokulu polen filtresi, milimetrenin binde biri ölçeğindeki partikülleri bile gözeneklerinde yakalayıp kabin içine süzülmesini engeller. Sadece toz değil aslında, mevsim geçişlerinde havada uçuşan bitki sporlarını, polenleri ve yoldan kalkan zift zerrelerini de tutar. Gözenek çapı mikron düzeyinde tasarlanmış elektrostatik yükümlü sentetik lifler kullanırlar genellikle. Zamanla bu liflerin arası dolar, hava akış direnci yükselir... Yükseldikçe de klima fanı zorlanmaya başlar.
Sıradan kâğıt bazlı olanlar sadece iri taneli tozları yakalarken, standart bir polen filtresi polifenol kaplaması veya aktif karbon katmanıyla bambaşka bir seviyeye geçer. Aktif karbonlu versiyonlarda iki lif tabakası arasına yerleştirilmiş gözenekli kömür tanecikleri bulunur; bunlar gaz moleküllerini tutar. Yani öndeki kamyonun saldığı zehirli kükürtdiyoksit ve azotoksit gazlarını adeta bir sünger gibi emer. Burnunuza o keskin gaz kokusu gelmiyorsa sebebi tam olarak bu katmandır işte. Bazen sadece süzmek yetmez, kokuyu ve zararlı gazları moleküler düzeyde hapsetmek gerekir.
Klimayı en yüksek ayara getirdiğinizde fan sanki bağırıyor ama menfezlerden cılız bir rüzgâr mı üflüyor? Tıkanmış bir filtre kabin fan motorunun üzerine binen statik basıncı artırır, amper çekimini yükseltir ve zamanla fan rezistansını yakabilir. İçerideki hava devirdaim gücü düştükçe evaporator peteği üzerinde nem birikmeye başlar. Biliyorsunuz, nemli ve karanlık ortam bakteri kolonisinin en sevdiği şeydir. O araç ilk çalıştığında burnunuza gelen rutubetli, küf benzeri ağır koku var ya... İşte tam olarak evaparatör yüzeyinde türemiş mikroorganizmaların eseridir.
Kışın camların bir türlü çözülmemesi, buğunun ön cama adeta yapışıp kalması tesadüf mü sanıyorsunuz? Hava debisi yetersiz kaldığında kabin içindeki bağıl nem dışarı tahliye edilemez ve soğuk cam yüzeyine çarptığı an yoğuşur. Yüksek kaliteli bir filtre metrekarede belirli bir hava geçirgenlik katsayısına sahip olmalıdır; hem partikülü tutmalı hem de blower motorunun debitasyonunu düşürmemeli. Periyodik bakımlarda filtreyi çıkarıp basınçlı hava tutarak temizlemeye çalışanlar görürsünüz bazen... Oysa o yüksek basınç, mikron ölçeğindeki sentetik lif yapısını yırtar ve filtreyi tamamen işlevsiz bir kâğıt parçasına dönüştürür.
Peki ne sıklıkla değiştirmeli bu parçayı, yılda bir mi yoksa yandaki sanayi ustasının dediği gibi her yağ bakımında mı? İdeal olanı kilometreden ziyade yaşadığınız coğrafyanın toz yüküdür; yoğun şehir içi trafiğinde dur-kalk yapan bir aracın filtresi beş bin kilometrede dolabilir. Hava giriş kutusunun kapağını açıp filtreyi elinize aldığınızda, pile aralıklarında siyahlaşmış bir doku ve yaprak kırıntıları görüyorsanız değişim zamanı çoktan gelmiştir. Aracın iklimlendirme sistemini korumak, taze hava solumak, klimanın ömrünü uzatmak... Hepsi torpido gözünün arkasındaki o basit plastik çerçevenin içinde bitiyor.
Sıradan kâğıt bazlı olanlar sadece iri taneli tozları yakalarken, standart bir polen filtresi polifenol kaplaması veya aktif karbon katmanıyla bambaşka bir seviyeye geçer. Aktif karbonlu versiyonlarda iki lif tabakası arasına yerleştirilmiş gözenekli kömür tanecikleri bulunur; bunlar gaz moleküllerini tutar. Yani öndeki kamyonun saldığı zehirli kükürtdiyoksit ve azotoksit gazlarını adeta bir sünger gibi emer. Burnunuza o keskin gaz kokusu gelmiyorsa sebebi tam olarak bu katmandır işte. Bazen sadece süzmek yetmez, kokuyu ve zararlı gazları moleküler düzeyde hapsetmek gerekir.
Klimayı en yüksek ayara getirdiğinizde fan sanki bağırıyor ama menfezlerden cılız bir rüzgâr mı üflüyor? Tıkanmış bir filtre kabin fan motorunun üzerine binen statik basıncı artırır, amper çekimini yükseltir ve zamanla fan rezistansını yakabilir. İçerideki hava devirdaim gücü düştükçe evaporator peteği üzerinde nem birikmeye başlar. Biliyorsunuz, nemli ve karanlık ortam bakteri kolonisinin en sevdiği şeydir. O araç ilk çalıştığında burnunuza gelen rutubetli, küf benzeri ağır koku var ya... İşte tam olarak evaparatör yüzeyinde türemiş mikroorganizmaların eseridir.
Kışın camların bir türlü çözülmemesi, buğunun ön cama adeta yapışıp kalması tesadüf mü sanıyorsunuz? Hava debisi yetersiz kaldığında kabin içindeki bağıl nem dışarı tahliye edilemez ve soğuk cam yüzeyine çarptığı an yoğuşur. Yüksek kaliteli bir filtre metrekarede belirli bir hava geçirgenlik katsayısına sahip olmalıdır; hem partikülü tutmalı hem de blower motorunun debitasyonunu düşürmemeli. Periyodik bakımlarda filtreyi çıkarıp basınçlı hava tutarak temizlemeye çalışanlar görürsünüz bazen... Oysa o yüksek basınç, mikron ölçeğindeki sentetik lif yapısını yırtar ve filtreyi tamamen işlevsiz bir kâğıt parçasına dönüştürür.
Peki ne sıklıkla değiştirmeli bu parçayı, yılda bir mi yoksa yandaki sanayi ustasının dediği gibi her yağ bakımında mı? İdeal olanı kilometreden ziyade yaşadığınız coğrafyanın toz yüküdür; yoğun şehir içi trafiğinde dur-kalk yapan bir aracın filtresi beş bin kilometrede dolabilir. Hava giriş kutusunun kapağını açıp filtreyi elinize aldığınızda, pile aralıklarında siyahlaşmış bir doku ve yaprak kırıntıları görüyorsanız değişim zamanı çoktan gelmiştir. Aracın iklimlendirme sistemini korumak, taze hava solumak, klimanın ömrünü uzatmak... Hepsi torpido gözünün arkasındaki o basit plastik çerçevenin içinde bitiyor.
