Ayhan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Kontak anahtarını çevirdiğiniz an gösterge panelinde beliren o sarı ikaz ışığı... Sürücülerin kabusu olan motor arıza lambası çoğu zaman devasa bir mekanik felaketin değil, hava-yakıt oranını milisaniyeler seviyesinde ölçen küçücük bir parçanın feryadıdır. Mass Air Flow (MAF) yani Kütle Hava Akış Sensörü, manifolda giren havanın yoğunluğunu ve kütlesini motor kontrol ünitesine (ECU) bildiren yegane gözcü konumunda. Bu parça üzerindeki sıcak tel veya sıcak film elementi zamanla kurum, yağ buharı ve mikro toz partikülleriyle kaplandığında, ECU'ya yanlış voltaj sinyalleri gitmeye başlar. Haliyle beyin, içeri giren havayı az veya çok algılayıp enjektörlerin püskürtme zamanlamasını şaşırır. Sonuç mu? Yanma odasında ideal olan 14.7:1 stoichiometric hava-yakıt oranı çöp olur, dashboard'da o malum lamba dökülür.
Rolanti dalgalanması yaşıyorsanız, hele ki kırmızı ışıkta beklerken devir saatiniz bir 500'e düşüp bir 1200'e fırlıyorsa şüphe oklarını direkt buraya çevirin. Sensörün dahili thermistor veya platin tel direnci kirlendiğinde ECU, rölanti hava kontrol valfine (IACV) yanlış komutlar gönderir. Araç sanki kendi kendine gaz verip çekiyormuş, stop edecekmiş gibi sarsılır. Zengin karışıma düşen motor silindirlerinde tam yanamayan yakıt yüzünden egzozdan keskin bir benzin kokusu yükselir. Fakir karışımda ise motor adeta nefessiz kalır, emme manifolduna doğru patlama (backfire) sesleri duyulabilir. Bir ustaya gitmeden önce devir ibresinin OOB (out of bounds) hareketlerini iyi gözlemleyin...
Gaza aniden bastığınızda araç bir iki saniye bocalıyor, sanki arkasından biri çekiyormuş gibi isteksizce mi hızlanıyor? Hızlanma esnasındaki bu ani "tekleme" ve "boğulma" hissi, MAF sensörünün hava debisindeki hızlı değişimi zamanında okuyamamasından kaynaklanır. Emme manifoldundaki mutlak basınç (MAP) sensörü ile MAF verileri çeliştiğinde ECU, motoru koruma moduna geçirmese bile avans haritasını geriye çeker. Gaz kelebeği pozisyon sensörü (TPS) tam açık derken, MAF'ın "içeri az hava giriyor" tespiti motorun yakıt haritasını tamamen altüst eder. Sol şeride çıkıp sollama yaparken ivmelenememek sadece can sıkıcı değil, ciddi bir sürüş güvenliği riskidir.
Depoya sürekli benzin taşıyor ama bir türlü menzil kat edemiyor musunuz? Yanlış hava akış ölçümü, oksijen (lambda) sensörlerinin de kafasını karıştırarak uzun dönemli yakıt düzeltme (LTFT) değerlerini artı yüzde 20'lerin üzerine fırlatır. Silindirlere gereğinden fazla enjekte edilen benzin yanma verimini düşürür, yakıt tüketimi bir anda %25-30 bandında fırlayıverir. Aşırı zengin karışım sadece cüzdanınızı yakmakla kalmaz; yanmamış ham yakıt egzoz sistemine ulaşarak katalitik konvertörün peteklerini eritir, seramik yapıyı tıkar. Bazen yüz liralık bir sensör temizliği ihmal edildiği için binlerce liralık emisyon sistemi çöpe gider.
Diagnostic araçlarına (OBD-II) bağlandığınızda karşınıza çıkan P0100 ile P0104 arası arıza kodları doğrudan bu hatta işaret eder. P0101 kodu genellikle sensörün performans sınırlarının dışına çıktığını, yani kirlendiğini veya hava kaçakları olduğunu gösterir. Emme hortumunda, turbo borularında veya intercooler bağlantılarında oluşan minik bir yırtık (unmetered air), sensörün ölçtüğü havadan daha fazlasının motora girmesine yol açar. Bu durumda sensör sağlam olsa bile sistem MAF arızası kodu üretir. Parçayı değiştirmeden evvel filtre kutusundan gaz kelebeğine kadar olan hattı duman testiyle kontrol ettirmek akıllıca bir adım olur.
Temizlik denemesi yapacaksanız sakın ola balata spreyi veya yağ çözücü gibi agresif kimyasallara dokunmayın. MAF sensörünün içindeki platin tel veya mikro film mikron düzeyinde hassastır; yüksek basınçlı hava ya da sert solventler bu yüzeyi anında tahrip eder. Sadece bu iş için üretilmiş, kalıntı bırakmayan özel "MAF Sensör Temizleme Spreyi" kullanmalısınız. Sensörü yuvasından dikkatlice söküp temas noktalarına dokunmadan spreyi sıkarak kurumasını bekleyin. Eğer temizliğe rağmen voltaj değerleri (rolantide genelde 0.5 - 0.9 Volt arası) standart dışı kalmaya devam ediyorsa, o parçanın ömrü bitmiştir...
Rolanti dalgalanması yaşıyorsanız, hele ki kırmızı ışıkta beklerken devir saatiniz bir 500'e düşüp bir 1200'e fırlıyorsa şüphe oklarını direkt buraya çevirin. Sensörün dahili thermistor veya platin tel direnci kirlendiğinde ECU, rölanti hava kontrol valfine (IACV) yanlış komutlar gönderir. Araç sanki kendi kendine gaz verip çekiyormuş, stop edecekmiş gibi sarsılır. Zengin karışıma düşen motor silindirlerinde tam yanamayan yakıt yüzünden egzozdan keskin bir benzin kokusu yükselir. Fakir karışımda ise motor adeta nefessiz kalır, emme manifolduna doğru patlama (backfire) sesleri duyulabilir. Bir ustaya gitmeden önce devir ibresinin OOB (out of bounds) hareketlerini iyi gözlemleyin...
Gaza aniden bastığınızda araç bir iki saniye bocalıyor, sanki arkasından biri çekiyormuş gibi isteksizce mi hızlanıyor? Hızlanma esnasındaki bu ani "tekleme" ve "boğulma" hissi, MAF sensörünün hava debisindeki hızlı değişimi zamanında okuyamamasından kaynaklanır. Emme manifoldundaki mutlak basınç (MAP) sensörü ile MAF verileri çeliştiğinde ECU, motoru koruma moduna geçirmese bile avans haritasını geriye çeker. Gaz kelebeği pozisyon sensörü (TPS) tam açık derken, MAF'ın "içeri az hava giriyor" tespiti motorun yakıt haritasını tamamen altüst eder. Sol şeride çıkıp sollama yaparken ivmelenememek sadece can sıkıcı değil, ciddi bir sürüş güvenliği riskidir.
Depoya sürekli benzin taşıyor ama bir türlü menzil kat edemiyor musunuz? Yanlış hava akış ölçümü, oksijen (lambda) sensörlerinin de kafasını karıştırarak uzun dönemli yakıt düzeltme (LTFT) değerlerini artı yüzde 20'lerin üzerine fırlatır. Silindirlere gereğinden fazla enjekte edilen benzin yanma verimini düşürür, yakıt tüketimi bir anda %25-30 bandında fırlayıverir. Aşırı zengin karışım sadece cüzdanınızı yakmakla kalmaz; yanmamış ham yakıt egzoz sistemine ulaşarak katalitik konvertörün peteklerini eritir, seramik yapıyı tıkar. Bazen yüz liralık bir sensör temizliği ihmal edildiği için binlerce liralık emisyon sistemi çöpe gider.
Diagnostic araçlarına (OBD-II) bağlandığınızda karşınıza çıkan P0100 ile P0104 arası arıza kodları doğrudan bu hatta işaret eder. P0101 kodu genellikle sensörün performans sınırlarının dışına çıktığını, yani kirlendiğini veya hava kaçakları olduğunu gösterir. Emme hortumunda, turbo borularında veya intercooler bağlantılarında oluşan minik bir yırtık (unmetered air), sensörün ölçtüğü havadan daha fazlasının motora girmesine yol açar. Bu durumda sensör sağlam olsa bile sistem MAF arızası kodu üretir. Parçayı değiştirmeden evvel filtre kutusundan gaz kelebeğine kadar olan hattı duman testiyle kontrol ettirmek akıllıca bir adım olur.
Temizlik denemesi yapacaksanız sakın ola balata spreyi veya yağ çözücü gibi agresif kimyasallara dokunmayın. MAF sensörünün içindeki platin tel veya mikro film mikron düzeyinde hassastır; yüksek basınçlı hava ya da sert solventler bu yüzeyi anında tahrip eder. Sadece bu iş için üretilmiş, kalıntı bırakmayan özel "MAF Sensör Temizleme Spreyi" kullanmalısınız. Sensörü yuvasından dikkatlice söküp temas noktalarına dokunmadan spreyi sıkarak kurumasını bekleyin. Eğer temizliğe rağmen voltaj değerleri (rolantide genelde 0.5 - 0.9 Volt arası) standart dışı kalmaya devam ediyorsa, o parçanın ömrü bitmiştir...
