Murat Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Gösterge panelinde o sarı ikaz lambası aniden belirdiğinde sanayideki ustanın hemen bilgisayarı bağlayıp "ESP beyni gitmiş" demesine sakın kanmayın. Tekerlek yuvasının o kapkaranlık, çamurlu ve sürekli titreşen cehenneminde çalışan birkaç santimlik bakır kablodan bahsediyoruz burada. Yıllarca süren amansız direksiyon turları, çamur, kışın yollara dökülen korozyon yaratan tuz, süspansiyonun her esneyişinde o kabloyu bir santim daha zorlar, içten içe koparır. Kablo dışarıdan bakınca yepyeni görünebilir, plastiğin altındaki bakır teller çoktan un ufak olmuştur aslında; dış izolasyon kılıfı sapasağlam durur ama içeride elektrik iletimi tamamen kopmuştur bir kere. Tam da bu yüzden o arıza lambası bir yanar bir söner... Virajda arabayı çizgisinde tutsun diye güvendiğin o koskoca elektronik stabilite sistemi, aslında tekerlek poyrasındaki kıytırık bir kablo demetinin insafına kalmış durumda. Kablo kırıldı mı sensör beyne anlık tekerlek hız sinyalini yollayamaz, beyin de tekerleğin dönüp dönmediğini, sürücünün ne yapmaya çalıştığını anlayamadığı için tüm sistemi güvenlik gerekçesiyle kapatır, seni tonlarca ağırlıktaki o kütleyle baş başa bırakır.
Hangi sanayi sitesinde olduğunuza bakmaksızın, tecrübesiz bir tamircinin eline düşerseniz yapacağı ilk iş doğrudan pahalı sensörü değiştirmek veya ESP modülünü suçlamak olur. Multimetreyi alıp kablonun soket ucundan direnç ölçümü yapmadan atılan her adım sadece paranızı çöpe atmak demektir, o ohm değerini ekranda sabit görene kadar hiçbir parçaya dokunmamak gerekir. Kabloyu elinizle hafifçe büktüğünüzde direnç birden sonsuza fırlıyorsa ya da milivolt seviyesindeki sinyal aniden kesiliyorsa, sorun kesinlikle o gizli kırıkta saklıdır. Çoğu zaman tekerleği tam sağ veya tam sol yaptığınızda kopukluk kendini belli eder; düz yolda sorunsuz giden araç tam viraj ortasında sistemi devre dışı bırakıp arıza yakar. Birkaç liralık kablo tesisatını yenilemek dururken binlerce liralık kontrol ünitesini değiştirmeye kalkmak tam bir akıl tutulmasıdır... Kabloyu baştan sona fiziksel olarak incelemek, üzerinde bir eziklik mi var, izolasyonu mu soyulmuş diye dikkatle bakmak şart.
Sanayide "şuraya bir lehim atalım, üstünü de elektrik bandıyla sarar geçeriz" diyen usta görürseniz arabanızı hemen oradan kaçırın, o lehim tekerleğin ilk esnemesinde çatlayıp sizi yine yolda bırakır. Tekerlek arkasındaki yüksek titreşimli ve sürekli su alan bölgede sıradan lehim tutmaz, lehim yapılan yer sertleştiği için titreşimden dolayı tam dibinden tekrar kırılır. O kabloyu yüzeysel yamalarla kurtaramazsınız, soketinden itibaren yüksek esnekliğe sahip ısıya ve neme dayanıklı marine tipi kabloyla yenilemek zorundasınız, aksi takdirde yaptığınız iş sadece kendinizi kandırmak olur. Sürekli ıslanan ve esneyen bir hatta sıradan izole bant sarmak suyun içeri dolmasını hızlandırmaktan, bakırı oksitletip çürütmekten başka hiçbir işe yaramaz... Gerçekten güvenli bir sürüş mü istiyorsunuz yoksa her yağmur yağdığında panik frenleme yaparken ESP'nin çalışıp çalışmayacağını kumar gibi oynamak mı? Isıyla daralan makaron kullanacaksınız, içine su geçirmeyen reçineli tipten seçeceksiniz ve kabloyu doğru klipslerle amortisör kulesine sabitleyeceksiniz ki direksiyon her döndüğünde o hat gereksiz yere gerilip kopmasın.
Hangi sanayi sitesinde olduğunuza bakmaksızın, tecrübesiz bir tamircinin eline düşerseniz yapacağı ilk iş doğrudan pahalı sensörü değiştirmek veya ESP modülünü suçlamak olur. Multimetreyi alıp kablonun soket ucundan direnç ölçümü yapmadan atılan her adım sadece paranızı çöpe atmak demektir, o ohm değerini ekranda sabit görene kadar hiçbir parçaya dokunmamak gerekir. Kabloyu elinizle hafifçe büktüğünüzde direnç birden sonsuza fırlıyorsa ya da milivolt seviyesindeki sinyal aniden kesiliyorsa, sorun kesinlikle o gizli kırıkta saklıdır. Çoğu zaman tekerleği tam sağ veya tam sol yaptığınızda kopukluk kendini belli eder; düz yolda sorunsuz giden araç tam viraj ortasında sistemi devre dışı bırakıp arıza yakar. Birkaç liralık kablo tesisatını yenilemek dururken binlerce liralık kontrol ünitesini değiştirmeye kalkmak tam bir akıl tutulmasıdır... Kabloyu baştan sona fiziksel olarak incelemek, üzerinde bir eziklik mi var, izolasyonu mu soyulmuş diye dikkatle bakmak şart.
Sanayide "şuraya bir lehim atalım, üstünü de elektrik bandıyla sarar geçeriz" diyen usta görürseniz arabanızı hemen oradan kaçırın, o lehim tekerleğin ilk esnemesinde çatlayıp sizi yine yolda bırakır. Tekerlek arkasındaki yüksek titreşimli ve sürekli su alan bölgede sıradan lehim tutmaz, lehim yapılan yer sertleştiği için titreşimden dolayı tam dibinden tekrar kırılır. O kabloyu yüzeysel yamalarla kurtaramazsınız, soketinden itibaren yüksek esnekliğe sahip ısıya ve neme dayanıklı marine tipi kabloyla yenilemek zorundasınız, aksi takdirde yaptığınız iş sadece kendinizi kandırmak olur. Sürekli ıslanan ve esneyen bir hatta sıradan izole bant sarmak suyun içeri dolmasını hızlandırmaktan, bakırı oksitletip çürütmekten başka hiçbir işe yaramaz... Gerçekten güvenli bir sürüş mü istiyorsunuz yoksa her yağmur yağdığında panik frenleme yaparken ESP'nin çalışıp çalışmayacağını kumar gibi oynamak mı? Isıyla daralan makaron kullanacaksınız, içine su geçirmeyen reçineli tipten seçeceksiniz ve kabloyu doğru klipslerle amortisör kulesine sabitleyeceksiniz ki direksiyon her döndüğünde o hat gereksiz yere gerilip kopmasın.
