Kemal Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Sanayiye yolu düşen her sürücünün mutlaka duyduğu, duydukça da gözünün korktuğu o meşum parça... Evet, EGR valfinden bahsediyorum. Sıkıştığı an motorun dengesini bozan, o gaza bastığınızda aracın öksürür gibi sarsılmasına yol açan meret tam olarak bu. Birçoğumuz o tekleme hissini hissettiğimiz an "Eyvah, şanzıman gitti" ya da "Bujiler bitti" diye panikleriz. Oysa cevap çok daha basit bir kurum birikintisinde gizli olabilir.
Yakıtın tam yanmaması sonucu oluşan o siyah, zift gibi kurum... Bu valf, egzoz gazının bir kısmını alıp tekrar silindirlere gönderir ki yanma sıcaklığı düşsün, çevre daha az kirlensin. Fakat zamanla kirlenir, yapış yapış olur ve açık konumda takılı kalır. Silindire sürekli kirli gaz dolunca da ne olur? Motor nefes alamaz, boğulur, işte o bildiğimiz silkeleme başlar...
Siz hiç gaza bastığınızda arabanın arkadan çekiliyormuş gibi direnip sonra aniden fırladığına şahit oldunuz mu? İşte EGR açık kaldığında tam olarak bu yaşanır. Rölantide beklerken ibrenin aşağı yukarı oynaması, ışıklarda dururken arabanın sanki stop edecekmiş gibi titremesi hep bu yüzdendir. Karışım dengesi öyle bir bozulur ki, beyin ne kadar benzin veya motorin püskürteceğini şaşırır.
Arıza lambası yandı diye hemen en pahalı parçaları değiştirmeye kalkmayın. Ustanıza gittiğinizde "Bunu direkt sıfırıyla değiştirelim" derse bir dakika durun. Çoğu zaman güzel bir balata spreyi, biraz el emeği ve iyi bir kurum temizliği o parçayı ilk günkü haline getirir. Tıkanmış bir kanalı açmak, binlerce lira harcamaktan çok daha mantıklı değil mi?
Dizel araçlarda bu durum çok daha sık yaşanır, benzinliler biraz daha şanslı sayılır. Şehir içinde sürekli düşük devirde, "aman az yaksın" diye arabayı boğa boğa kullanıyorsanız o valfin tıkanması kaçınılmazdır. Arada bir otobana çıkıp aracı yüksek devirde biraz bağırtmak, o biriken kurumu egzozdan dışarı atmak için en bedava bakım yöntemidir. Arabayı okşayarak sürmek bazen ona en büyük kötülüktür aslında...
Peki ya valf kapalı konumda takılı kalırsa? O zaman tekleme yapmaz belki ama bu sefer de motor vuruntulu çalışmaya başlar, yakıt tüketimi gözle görülür şekilde tavan yapar. Hani depoyu fulledikten kısa süre sonra ibrenin hızla düşmesinden anlarsınız ya bir şeylerin ters gittiğini... Her iki senaryo da cebinize ve sürüş keyfinize doğrudan düşmandır.
Belirtileri doğru okumak, ustanın karşısına geçtiğinizde ne konuştuğunuzu bilmek sizi gereksiz masraftan korur. Tekleme sorunu her zaman büyük bir motor arızasına işaret etmez. Bazen sadece küçük bir kapakçığın kurumdan ötürü düzgün kapanamamasından ibarettir her şey...
Yakıtın tam yanmaması sonucu oluşan o siyah, zift gibi kurum... Bu valf, egzoz gazının bir kısmını alıp tekrar silindirlere gönderir ki yanma sıcaklığı düşsün, çevre daha az kirlensin. Fakat zamanla kirlenir, yapış yapış olur ve açık konumda takılı kalır. Silindire sürekli kirli gaz dolunca da ne olur? Motor nefes alamaz, boğulur, işte o bildiğimiz silkeleme başlar...
Siz hiç gaza bastığınızda arabanın arkadan çekiliyormuş gibi direnip sonra aniden fırladığına şahit oldunuz mu? İşte EGR açık kaldığında tam olarak bu yaşanır. Rölantide beklerken ibrenin aşağı yukarı oynaması, ışıklarda dururken arabanın sanki stop edecekmiş gibi titremesi hep bu yüzdendir. Karışım dengesi öyle bir bozulur ki, beyin ne kadar benzin veya motorin püskürteceğini şaşırır.
Arıza lambası yandı diye hemen en pahalı parçaları değiştirmeye kalkmayın. Ustanıza gittiğinizde "Bunu direkt sıfırıyla değiştirelim" derse bir dakika durun. Çoğu zaman güzel bir balata spreyi, biraz el emeği ve iyi bir kurum temizliği o parçayı ilk günkü haline getirir. Tıkanmış bir kanalı açmak, binlerce lira harcamaktan çok daha mantıklı değil mi?
Dizel araçlarda bu durum çok daha sık yaşanır, benzinliler biraz daha şanslı sayılır. Şehir içinde sürekli düşük devirde, "aman az yaksın" diye arabayı boğa boğa kullanıyorsanız o valfin tıkanması kaçınılmazdır. Arada bir otobana çıkıp aracı yüksek devirde biraz bağırtmak, o biriken kurumu egzozdan dışarı atmak için en bedava bakım yöntemidir. Arabayı okşayarak sürmek bazen ona en büyük kötülüktür aslında...
Peki ya valf kapalı konumda takılı kalırsa? O zaman tekleme yapmaz belki ama bu sefer de motor vuruntulu çalışmaya başlar, yakıt tüketimi gözle görülür şekilde tavan yapar. Hani depoyu fulledikten kısa süre sonra ibrenin hızla düşmesinden anlarsınız ya bir şeylerin ters gittiğini... Her iki senaryo da cebinize ve sürüş keyfinize doğrudan düşmandır.
Belirtileri doğru okumak, ustanın karşısına geçtiğinizde ne konuştuğunuzu bilmek sizi gereksiz masraftan korur. Tekleme sorunu her zaman büyük bir motor arızasına işaret etmez. Bazen sadece küçük bir kapakçığın kurumdan ötürü düzgün kapanamamasından ibarettir her şey...
