Osman Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Pistonların silindir duvarında süzülüşünü düşünün bir; orada mikro düzeyde bile olsa bir yağ filmi kalmak zorunda. Emme manifoldunun oluşturduğu vakum, özellikle yüksek devirlerde ve kompresyona binildiğinde, o koruyucu filmi yanma odasına doğru öyle bir çeker ki... Yani anlayacağınız, o uçuşan yağ molekülleri bujinin kıvılcımıyla yanıp egzozdan süzülür gider. Silindir kapak contasının etrafındaki tork değerleri zamanla gevşedi mi, yağ kanalındaki o hassas basınç dengesi de yavaş yavaş kaybolmaya başlar zaten.
Sübap gayt lastikleri sertleştiyse ne olacak peki? Araç sabahları ilk çalıştığında arkadan şöyle hafif maviye çalan bir duman atıyorsa, yağ süzülüyor demektir o sübap saplarından yanma odasına. Kauçuk malzeme sıcak-soğuk döngüsüne dayanamıyor bir yerden sonra, gevrekleşiyor. Hatta bazen durduğu yerde emme sübaplarının tepesinde birikir o yağ... Hani gaza basınca bir anlık duman atar ya, işte tam olarak bu yüzden.
Segmanların esnekliğini kaybetmesi de ayrı bir dert tabii. Piston üzerindeki sıyırma segmanı silindir duvarını tam kazıyamadığında, kompresyon segmanının üzerine binen yük artar ve crankcase dediğimiz karter havalandırmasına aşırı basınç dolar. Blower gazlarıyla birlikte emme sistemine yönlendirilen yağ buharı, PCV valfi üzerinden tekrar silindirlere girer. PCV valfini söküp bir sallayın bakalım; içindeki bilyanın tıkır tıkır etmesi lazım, eğer o tıkırtı gelmiyorsa sistem tıkanmış demektir.
Viskozite seçimi burada hayati bir rol oynuyor, sentetik tabanlı bir 5W-30 ile mineral ağırlıklı bir 10W-40 arasındaki makas yüksek sıcaklık kayma direncinde (HTHS) açılır. İnce yağ yüksek sıcaklıkta film mukavemetini koruyamazsa metal metale sürtünür, yağ fırınlanıp piston kafasında kurum yapar. Kurumlaşan piston kafası sıcak noktalar oluşturur ve detonas yönelimini artırır... Yağ eksilten araca daha kalın yağ koyup sorunu çözdüğünü sananlar var bir de.
Karter havalandırma hortumlarını hiç kontrol ettiniz mi son zamanlarda? İçeride biriken kurum ve yağ katranı manifold vakumunu olumsuz etkiler, motorun iç basıncını anormal seviyelere çıkarır. İç basınç artınca ne olur; keçe ve contalar zorlanır, yağ bulduğu en zayıf noktadan dışarı sızmaya çalışır. Yağ kapağını motor çalışırken açtığınızda dışarıya aşırı duman atıyorsa veya kapak emilmek yerine fırlatılıyorsa alt blokta bir şeyler ters gidiyor demektir.
Sentetik yağların içinde bulunan katkı paketleri, deterjanlar ve aşınma önleyici ZDDP bileşenleri kilometrelere meydan okur ama onların da bir ömrü var. Katkılar tükendiğinde yağ vizkozitesini kaybeder, su gibi akıp gitmeye başlar yanma odasına. Isıl bozunmaya uğrayan yağın moleküler yapısı kırılır; kırıldıkça daha hızlı eksilir, eksildikçe kalan yağ daha çok ısınır. Tam bir kısır döngü...
Sübap gayt lastikleri sertleştiyse ne olacak peki? Araç sabahları ilk çalıştığında arkadan şöyle hafif maviye çalan bir duman atıyorsa, yağ süzülüyor demektir o sübap saplarından yanma odasına. Kauçuk malzeme sıcak-soğuk döngüsüne dayanamıyor bir yerden sonra, gevrekleşiyor. Hatta bazen durduğu yerde emme sübaplarının tepesinde birikir o yağ... Hani gaza basınca bir anlık duman atar ya, işte tam olarak bu yüzden.
Segmanların esnekliğini kaybetmesi de ayrı bir dert tabii. Piston üzerindeki sıyırma segmanı silindir duvarını tam kazıyamadığında, kompresyon segmanının üzerine binen yük artar ve crankcase dediğimiz karter havalandırmasına aşırı basınç dolar. Blower gazlarıyla birlikte emme sistemine yönlendirilen yağ buharı, PCV valfi üzerinden tekrar silindirlere girer. PCV valfini söküp bir sallayın bakalım; içindeki bilyanın tıkır tıkır etmesi lazım, eğer o tıkırtı gelmiyorsa sistem tıkanmış demektir.
Viskozite seçimi burada hayati bir rol oynuyor, sentetik tabanlı bir 5W-30 ile mineral ağırlıklı bir 10W-40 arasındaki makas yüksek sıcaklık kayma direncinde (HTHS) açılır. İnce yağ yüksek sıcaklıkta film mukavemetini koruyamazsa metal metale sürtünür, yağ fırınlanıp piston kafasında kurum yapar. Kurumlaşan piston kafası sıcak noktalar oluşturur ve detonas yönelimini artırır... Yağ eksilten araca daha kalın yağ koyup sorunu çözdüğünü sananlar var bir de.
Karter havalandırma hortumlarını hiç kontrol ettiniz mi son zamanlarda? İçeride biriken kurum ve yağ katranı manifold vakumunu olumsuz etkiler, motorun iç basıncını anormal seviyelere çıkarır. İç basınç artınca ne olur; keçe ve contalar zorlanır, yağ bulduğu en zayıf noktadan dışarı sızmaya çalışır. Yağ kapağını motor çalışırken açtığınızda dışarıya aşırı duman atıyorsa veya kapak emilmek yerine fırlatılıyorsa alt blokta bir şeyler ters gidiyor demektir.
Sentetik yağların içinde bulunan katkı paketleri, deterjanlar ve aşınma önleyici ZDDP bileşenleri kilometrelere meydan okur ama onların da bir ömrü var. Katkılar tükendiğinde yağ vizkozitesini kaybeder, su gibi akıp gitmeye başlar yanma odasına. Isıl bozunmaya uğrayan yağın moleküler yapısı kırılır; kırıldıkça daha hızlı eksilir, eksildikçe kalan yağ daha çok ısınır. Tam bir kısır döngü...
