Eren Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Dizel aracının gösterge panelinde o meşum ikaz ışığı yandığında, aslında egzoz sisteminin derinliklerinde kimyasal bir dengesizlik başladığını hissetmelisin. Sıradan bir sıvı gibi görünen AdBlue, aslında yüzde 32.5 üre ve yüzde 67.5 deiyonize sudan oluşan son derece hassas bir karışımdır ve bu hassasiyet milimetrik bir sapmayı bile kabul etmez. Depodaki sıvının kalitesini kontrol etmek istediğinde öyle göz kararı bakmak ya da koklamak hiç bir işe yaramaz; doğrudan bir optik refraktometre cihazına ihtiyacın olacak. Cihazın prizmasına damlatacağın tek bir damla, ışığın kırılma indisini ölçerek sana o sıvının gerçekten standartlara uygun olup olmadığını saniyeler içinde söyler... Hatta ölçüm yaparken ortam sıcaklığının 20 derece civarında olmasına dikkat etmen gerekir, aksi takdirde cihaz optik olarak seni yanıltabilir ve sağlam sıvıyı bozuk zannetmene yol açabilir.
Sistemdeki pompaya ve enjektör hattına odaklandığında ise işin içine hidrolik basınç parametreleri giriyor ki burası mekanik olarak en çok arıza veren kısımdır. Aracın kontağını açtığında AdBlue pompasının yaklaşık 4.5 ile 5 bar arasında sabit bir çalışma basıncı üretmesi beklenir; bu basınç oluşmuyorsa sistem doğrudan arıza moduna geçer. Diagnostik cihazını OBD soketine bağlayıp canlı veri akışını açtığında, pompanın ürettiği basınç değerinin bir grafik gibi dalgalanıp dalgalanmadığını izlemelisin. Hat üzerindeki bir tıkanıklık ya da kristalleşme, pompanın zorlanmasına ve basıncın aniden düşmesine neden olur... Basınç testini yaparken enjektörün püskürtme debisini de ölçmen gerekir, bunu da enjektörü söküp dereceli bir kabın içine yönlendirerek cihaz üzerinden manuel tetikleme ile gerçekleştirebilirsin.
SCR katalizörünün önünde ve arkasında yer alan Azot Oksit yani NOx sensörlerinin sağlığını anlamak, sistemin doğru çalışıp çalışmadığını teyit etmenin en garantili yoludur. Bu sensörler egzoz gazının içindeki zehirli gaz miktarını anlık olarak ölçer ve motor kontrol ünitesine, yani ECU'ya sürekli sinyal gönderir. Aracı teste çıkardığında, motor çalışma sıcaklığına ulaştıktan sonra birinci sensör ile ikinci sensör arasındaki değer farkını canlı veriden takip etmen şarttır. Girişteki sensör yüksek NOx okurken çıkıştaki sensörün neredeyse sıfıra yakın bir değer göstermesi gerekir; eğer iki sensör de birbirine yakın değerler veriyorsa, AdBlue sıvısı enjekte edilse bile kimyasal tepkime gerçekleşmiyor demektir. Bazen sensörlerin kendisi de kurum bağlayıp yanlış veri üretebilir, bu yüzden elektronik arıza kodlarına hemen güvenmeyip sensör uçlarını fiziki olarak da incelemelisin...
Enjektörün egzoz borusu içine yaptığı püskürtmenin kalitesi, sistemin verimliliğini doğrudan belirleyen en kritik aşamalardan biridir. Kristalleşmiş ve kurumuş üre kalıntıları zamanla enjektör memesini tıkadığı için sıvı yelpaze şeklinde dağılmak yerine damla damla akmaya başlar. Söküp test tezgahına aldığın enjektörün püskürtme açısını ve atomizasyon yeteneğini gözünle kontrol etmelisin; mikron seviyesindeki damlacıklar halinde sis gibi dağılmayan bir püskürtme egzoz içinde çözünmez. Sıvı pürüzsüz bir bulut gibi yayılmıyorsa, yüksek sıcaklıktaki egzoz gazıyla birleştiğinde taş gibi sertleşen üre birikintilerine dönüşür ve bütün egzoz hattını tıkamaya başlar. Arızayı çözerken sadece parçayı değiştirmek yetmez, o hatta sıvının neden doğru pülverize olmadığını anlamak için hattın geri dönüş valflerine kadar detaylı bir kontrol sağlamalısın.
Sistemdeki pompaya ve enjektör hattına odaklandığında ise işin içine hidrolik basınç parametreleri giriyor ki burası mekanik olarak en çok arıza veren kısımdır. Aracın kontağını açtığında AdBlue pompasının yaklaşık 4.5 ile 5 bar arasında sabit bir çalışma basıncı üretmesi beklenir; bu basınç oluşmuyorsa sistem doğrudan arıza moduna geçer. Diagnostik cihazını OBD soketine bağlayıp canlı veri akışını açtığında, pompanın ürettiği basınç değerinin bir grafik gibi dalgalanıp dalgalanmadığını izlemelisin. Hat üzerindeki bir tıkanıklık ya da kristalleşme, pompanın zorlanmasına ve basıncın aniden düşmesine neden olur... Basınç testini yaparken enjektörün püskürtme debisini de ölçmen gerekir, bunu da enjektörü söküp dereceli bir kabın içine yönlendirerek cihaz üzerinden manuel tetikleme ile gerçekleştirebilirsin.
SCR katalizörünün önünde ve arkasında yer alan Azot Oksit yani NOx sensörlerinin sağlığını anlamak, sistemin doğru çalışıp çalışmadığını teyit etmenin en garantili yoludur. Bu sensörler egzoz gazının içindeki zehirli gaz miktarını anlık olarak ölçer ve motor kontrol ünitesine, yani ECU'ya sürekli sinyal gönderir. Aracı teste çıkardığında, motor çalışma sıcaklığına ulaştıktan sonra birinci sensör ile ikinci sensör arasındaki değer farkını canlı veriden takip etmen şarttır. Girişteki sensör yüksek NOx okurken çıkıştaki sensörün neredeyse sıfıra yakın bir değer göstermesi gerekir; eğer iki sensör de birbirine yakın değerler veriyorsa, AdBlue sıvısı enjekte edilse bile kimyasal tepkime gerçekleşmiyor demektir. Bazen sensörlerin kendisi de kurum bağlayıp yanlış veri üretebilir, bu yüzden elektronik arıza kodlarına hemen güvenmeyip sensör uçlarını fiziki olarak da incelemelisin...
Enjektörün egzoz borusu içine yaptığı püskürtmenin kalitesi, sistemin verimliliğini doğrudan belirleyen en kritik aşamalardan biridir. Kristalleşmiş ve kurumuş üre kalıntıları zamanla enjektör memesini tıkadığı için sıvı yelpaze şeklinde dağılmak yerine damla damla akmaya başlar. Söküp test tezgahına aldığın enjektörün püskürtme açısını ve atomizasyon yeteneğini gözünle kontrol etmelisin; mikron seviyesindeki damlacıklar halinde sis gibi dağılmayan bir püskürtme egzoz içinde çözünmez. Sıvı pürüzsüz bir bulut gibi yayılmıyorsa, yüksek sıcaklıktaki egzoz gazıyla birleştiğinde taş gibi sertleşen üre birikintilerine dönüşür ve bütün egzoz hattını tıkamaya başlar. Arızayı çözerken sadece parçayı değiştirmek yetmez, o hatta sıvının neden doğru pülverize olmadığını anlamak için hattın geri dönüş valflerine kadar detaylı bir kontrol sağlamalısın.
