Hakan Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Arabayla uzun yola çıkmışsın, radyoda en sevdiğin şarkı çalıyor, keyfin tıkırında derken pat diye gösterge panelinde o meşum uyarı lambası yanar ya... İşte AdBlue sisteminin kalbi sayılan enjektör tıkandığında veya bozulduğunda tam olarak böyle bir soğuk duş etkisi yaşıyorsun. Aslında mantığı çok basit, egzozdan çıkan o zehirli gazları zararsız su buharı ve azota dönüştürmek için egzoz borusuna kimyasal bir sıvı püskürten küçücük bir vanadan bahsediyoruz. Ama işte gelin görün ki bu kristalleşen zıkkım sıvı, o minicik püskürtme deliklerini bir tıkadı mı aracın beyni hemen koruma moduna geçiyor. Motor gücü düşüyor, araç çekişten kesiliyor, hatta bazen "500 km sonra motor bir daha çalışmayacak" gibi gözünü korkutan tehditkar mesajlar vermeye başlıyor.
Sökme işlemine başlamadan evvel alacağın güvenlik önlemleri, inan bana parçanın kendisinden çok daha kritik bir hal alabiliyor. Egzoz sisteminin tamamen soğuduğundan emin olmadan o anahtarı ele almak, parmaklarını kızgın bir saç tavasında unutmakla eş değer çünkü... Aracın altı henüz cayır cayır yanarken acele edip o daracık alana elini sokarsan pişman olursun. Bir de bu AdBlue dediğimiz sıvı öyle masum bir şey değil; cilde temas ettiğinde kaşındırır, kuruduğunda kireç gibi beyaz çirkin bir tabaka bırakır, kaportaya veya elektronik aksama damlarsa da zamanla korozyona sebep olur. O yüzden yanına mutlaka koruyucu gözlüğünü, kalın iş eldivenini ve bolca temiz suyu alıp öyle arabanın altına yatmalısın.
O parçayı oradan çıkarmak dışarıdan bakınca çocuk oyuncağı gibi görünür ama elin anahtara gidince işin rengi değişiverir. Enjektörün etrafı genelde egzoz sıcaklığı yüzünden taşlaşmış, kristalleşmiş beyaz bir AdBlue katmanı ile kaplanmıştır ve o civatalar adeta egzoza kaynamıştır. Soketini çıkarırken plastiğin gevremiş olabileceğini unutup paldır küldür asılırsan, tırnağını kırıp kendine nur topu gibi yeni bir elektrik arızası çıkarırsın. Klipsleri nazikçe devreden çıkarıp elektrik bağlantısını ayırdıktan sonra, hortumun içinde biriken basınçlı sıvının yüzüne gözüne fışkırmaması için bağlantıyı bir bezle sararak yavaşça gevşetmen gerekir. Civataları sökerken zorlamamak, lokma takımını tam oturtmak lazım, aksi takdirde o civatanın başını yalama ettin mi... Neyse, orasını hiç düşünmek bile istemezsin.
Eski parçayı yerinden çıkardığında karşına çıkacak manzara seni şaşırtmasın, kurum ve tuz birikintisinden tanınmaz halde bir parça bulacaksın. Tam bu aşamada yeni enjektörü kutusundan çıkarıp pat diye yerine takmak en büyük acemi hatasıdır, bunu sakın yapma. Enjektörün oturduğu o yuvayı, egzoz borusunun girişini tel fırça çekmeden, kimyasal sprey sıkmadan, sadece sıcak su ve nemli bir bezle yumuşatarak pırıl pırıl temizlemen şart. Neden sıcak su dersen; AdBlue kristallerini sıcak sudan daha hızlı çözen hiçbir sihirli sprey yok bu dünyada. O yuvadaki pürüzleri temizlemezsen yeni taktığın enjektörün sızdırmazlık contası tam oturmaz, dışarıya gaz kaçırır, sonra arabanın içi buram buram egzoz kokar.
Yeni enjektörü montaj kovanına yerleştirirken hani o tatlı oturma sesi vardır ya, işte onu hissetmen gerekiyor. Sıfır parçanın üzerindeki contanın katlanmadığından, ezilmediğinden emin olup yuvasına düzgünce hizalamalısın. Civataları sıkarken sanki dünyayı kurtarıyormuş gibi var gücünle asılmana hiç gerek yok, uygun torkta veya tatlı-sıkı bir kıvamda sabitlemek en doğrusu. Fazla sıkarsan enjektörün gövdesini çatlatırsın, gevşek bırakırsan sistem basınç kaçırır. Hortumu ve elektrik soketini tık sesini duyana kadar yerine oturtup klipsleri kilitledin mi, mekanik olan kısmı neredeyse halletmiş oluyorsun.
Her şeyi fiziksel olarak kusursuzca topladın, ellerini yıkadın, peki iş bitti mi dersin? Ne yazık ki modern arabalarda mekanik ustalık işin sadece yarısı, kalan yarısı ise o soğuk bilgisayar ekranında bitiyor. Aracın beyni o bozuk enjektörün hatasını hafızasına kaydetti bir kere, sen yenisini taksan bile "ben hala arızalıyım" diye diretmeye devam edebilir. Bir arıza tespit cihazını araca bağlayıp hem eski arıza kodlarını silmen hem de gerekiyorsa yeni takılan enjektörün tanıtımını, yani adaptasyonunu yapman gerekir. Hatta bazen sistemin kendi kendine havanı alması için cihaza test komutu verip püskürtmeyi dışarıda kontrol etmek bile gerekebilir... Ancak arıza lambasının kadrandan silindiğini ve motorun o rahatlamış rolanti sesini duyduğun an, işte o zaman derin bir nefes alıp çayından bir yudum çekebilirsin.
Sökme işlemine başlamadan evvel alacağın güvenlik önlemleri, inan bana parçanın kendisinden çok daha kritik bir hal alabiliyor. Egzoz sisteminin tamamen soğuduğundan emin olmadan o anahtarı ele almak, parmaklarını kızgın bir saç tavasında unutmakla eş değer çünkü... Aracın altı henüz cayır cayır yanarken acele edip o daracık alana elini sokarsan pişman olursun. Bir de bu AdBlue dediğimiz sıvı öyle masum bir şey değil; cilde temas ettiğinde kaşındırır, kuruduğunda kireç gibi beyaz çirkin bir tabaka bırakır, kaportaya veya elektronik aksama damlarsa da zamanla korozyona sebep olur. O yüzden yanına mutlaka koruyucu gözlüğünü, kalın iş eldivenini ve bolca temiz suyu alıp öyle arabanın altına yatmalısın.
O parçayı oradan çıkarmak dışarıdan bakınca çocuk oyuncağı gibi görünür ama elin anahtara gidince işin rengi değişiverir. Enjektörün etrafı genelde egzoz sıcaklığı yüzünden taşlaşmış, kristalleşmiş beyaz bir AdBlue katmanı ile kaplanmıştır ve o civatalar adeta egzoza kaynamıştır. Soketini çıkarırken plastiğin gevremiş olabileceğini unutup paldır küldür asılırsan, tırnağını kırıp kendine nur topu gibi yeni bir elektrik arızası çıkarırsın. Klipsleri nazikçe devreden çıkarıp elektrik bağlantısını ayırdıktan sonra, hortumun içinde biriken basınçlı sıvının yüzüne gözüne fışkırmaması için bağlantıyı bir bezle sararak yavaşça gevşetmen gerekir. Civataları sökerken zorlamamak, lokma takımını tam oturtmak lazım, aksi takdirde o civatanın başını yalama ettin mi... Neyse, orasını hiç düşünmek bile istemezsin.
Eski parçayı yerinden çıkardığında karşına çıkacak manzara seni şaşırtmasın, kurum ve tuz birikintisinden tanınmaz halde bir parça bulacaksın. Tam bu aşamada yeni enjektörü kutusundan çıkarıp pat diye yerine takmak en büyük acemi hatasıdır, bunu sakın yapma. Enjektörün oturduğu o yuvayı, egzoz borusunun girişini tel fırça çekmeden, kimyasal sprey sıkmadan, sadece sıcak su ve nemli bir bezle yumuşatarak pırıl pırıl temizlemen şart. Neden sıcak su dersen; AdBlue kristallerini sıcak sudan daha hızlı çözen hiçbir sihirli sprey yok bu dünyada. O yuvadaki pürüzleri temizlemezsen yeni taktığın enjektörün sızdırmazlık contası tam oturmaz, dışarıya gaz kaçırır, sonra arabanın içi buram buram egzoz kokar.
Yeni enjektörü montaj kovanına yerleştirirken hani o tatlı oturma sesi vardır ya, işte onu hissetmen gerekiyor. Sıfır parçanın üzerindeki contanın katlanmadığından, ezilmediğinden emin olup yuvasına düzgünce hizalamalısın. Civataları sıkarken sanki dünyayı kurtarıyormuş gibi var gücünle asılmana hiç gerek yok, uygun torkta veya tatlı-sıkı bir kıvamda sabitlemek en doğrusu. Fazla sıkarsan enjektörün gövdesini çatlatırsın, gevşek bırakırsan sistem basınç kaçırır. Hortumu ve elektrik soketini tık sesini duyana kadar yerine oturtup klipsleri kilitledin mi, mekanik olan kısmı neredeyse halletmiş oluyorsun.
Her şeyi fiziksel olarak kusursuzca topladın, ellerini yıkadın, peki iş bitti mi dersin? Ne yazık ki modern arabalarda mekanik ustalık işin sadece yarısı, kalan yarısı ise o soğuk bilgisayar ekranında bitiyor. Aracın beyni o bozuk enjektörün hatasını hafızasına kaydetti bir kere, sen yenisini taksan bile "ben hala arızalıyım" diye diretmeye devam edebilir. Bir arıza tespit cihazını araca bağlayıp hem eski arıza kodlarını silmen hem de gerekiyorsa yeni takılan enjektörün tanıtımını, yani adaptasyonunu yapman gerekir. Hatta bazen sistemin kendi kendine havanı alması için cihaza test komutu verip püskürtmeyi dışarıda kontrol etmek bile gerekebilir... Ancak arıza lambasının kadrandan silindiğini ve motorun o rahatlamış rolanti sesini duyduğun an, işte o zaman derin bir nefes alıp çayından bir yudum çekebilirsin.
