Erem Usta
Kayıtlı Kullanıcı
Egzoz gazı devirdaiminin ya da popüler adıyla SCR sisteminin tam kalbinde duran o küçücük basınç sensörünün ayarı bir bozulmaya görsün, kaputun altında adeta gizli bir kıyamet kopar. Siz direksiyon başında hararet göstergesine bakıp her şeyin yolunda olduğunu sanırsınız ama motor kontrol ünitesi yani ECU, depodan dozajlama ünitesine gönderilen AdBlue sıvısının sıvı basıncını milibar seviyesinde doğru okuyamadığı için panikler. Yüksek basınç altında atomize edilerek egzoz manifoldunun hemen çıkışına püskürtülmesi gereken urea çözeltisi, sensörün yanlış voltaj sinyali üretmesi yüzünden ya hiç püskürtülemez ya da kontrolsüzce enjekte edilir. Sonuç mu? Gösterge panelinde aniden beliren o meşum sarı motor arıza lambası ve ardı ardına sıralanan AdBlue sistem hatası uyarıları... Hatta işin sonunda aracınızın o bilindik yazılımsal güvenlik mekanizması devreye girip motor gücünü %40 oranında tırpanlayabilir ya da kilitlenip sizi yolda tek başınıza bırakabilir.
Kontağı çevirdiğiniz an egzozdan yayılan o keskin, burnu sızlatan amonyak kokusunu fark ettiyseniz ya da tam aksine egzoz ucunda kireç benzeri beyaz kristal birikintileri gözünüze çarptıysa durup bir düşünün derim. Basınç sensörü arızalandığında dozaj pompası hatta röle bloğu ne kadar basınç ürettiğini kestiremez ve hattaki ideal 4.5 ila 5 bar arasındaki nominal çalışma basıncı bir anda altüst olur. Sıvı olması gerekenden düşük bir basınçla püskürtüldüğünde egzoz sıcaklığıyla birleşip gaz haline geçemez; boru çeperlerinde birikir, kristalleşir ve koca bir kütleye dönüşür. Tam tersi durumda ise aşırı basınç yüzünden dozer nozulu adeta bir tazyikli tabanca gibi çalışarak sele sebep olur, yakıt tüketiminiz bir anda fırlayıp egzoz emisyon değerleriniz tavan yapar. Hani bazen gaz pedalına basarsınız da araba altınızdan kayıp gitmek yerine sanki arkadan biri çekiyormuş gibi isteksizce devirlenir ya... İşte o an AdBlue hattındaki piezo-rezistif basınç sensörünün ECU'ya yanlış besleme voltajı gönderdiğinin resmidir.
Sanayide ustaların genellikle "AdBlue pompası gitmiş" diyerek faturayı kabarttığı durumlarda aslında suçlunun sadece birkaç santimlik bu porselen yüzeyli basınç duyargası çıkması öyle sık rastlanan bir durum ki! Sistemdeki sıvı hattı kış aylarında dona maruz kaldığında ya da kalitesiz, saf suyu eksik AdBlue kullanıldığında sensörün iç diyaframı deforme olur ve basınç dalgalanmalarını doğru ölçemez hale gelir. Araç bilgisayara bağlandığında P204F, P20EE veya P20E8 gibi jenerik DTC arıza kodları veriyorsa hemen tüm depoyu değiştirmeye kalkmayın, önce hattaki gerçek piezo-basınç okumasının OBD verileriyle uyuşup uyuşmadığına baktırın. Pompa basınç üretmeye çalışır ama sensör hücresi tıkanmışsa ECU hattı aşırı basınçta zannedip koruma moduna geçer; pompa puskürtmeyi tamamen keser ve siz kendinizi bir çekicinin kasasında bulursunuz...
Aracın çekişten düşmesi veya yakıt tüketiminin bir anda tırmanışa geçmesi tesadüf olamaz değil mi, peki ya rejenerasyon süreçlerinin aniden sapıtmasına ne demeli? Partikül filtresi kendi kendini temizlemeye çalışırken AdBlue sisteminden gelen doğru basınç verisine muhtaçtır çünkü NOx gazlarının azot ve su buharına dönüştürülme dengesi milisaniyelik püskürtme zamanlamalarına bağlıdır. Basınç sensörü yanlış bilgi akışı sağladığında SCR katalizörü fonksiyonunu yitirir ve dizel partikül filtresi aşırı korla dolup sürekli pasif rejenerasyon denemesi yapmaya başlar. Bu durum sadece AdBlue tüketiminizi altüst etmekle kalmaz, motor yağınızın içine dizel yakıtı karışmasına kadar giden çok daha ciddi bir mekanik felaketin taşlarını döşer. Yani basit bir sensör deyip geçmek, gelecekteki devasa bir rektifiye faturasını kendi elinizle imzalamaktan farksızdır aslında.
Kontağı çevirdiğiniz an egzozdan yayılan o keskin, burnu sızlatan amonyak kokusunu fark ettiyseniz ya da tam aksine egzoz ucunda kireç benzeri beyaz kristal birikintileri gözünüze çarptıysa durup bir düşünün derim. Basınç sensörü arızalandığında dozaj pompası hatta röle bloğu ne kadar basınç ürettiğini kestiremez ve hattaki ideal 4.5 ila 5 bar arasındaki nominal çalışma basıncı bir anda altüst olur. Sıvı olması gerekenden düşük bir basınçla püskürtüldüğünde egzoz sıcaklığıyla birleşip gaz haline geçemez; boru çeperlerinde birikir, kristalleşir ve koca bir kütleye dönüşür. Tam tersi durumda ise aşırı basınç yüzünden dozer nozulu adeta bir tazyikli tabanca gibi çalışarak sele sebep olur, yakıt tüketiminiz bir anda fırlayıp egzoz emisyon değerleriniz tavan yapar. Hani bazen gaz pedalına basarsınız da araba altınızdan kayıp gitmek yerine sanki arkadan biri çekiyormuş gibi isteksizce devirlenir ya... İşte o an AdBlue hattındaki piezo-rezistif basınç sensörünün ECU'ya yanlış besleme voltajı gönderdiğinin resmidir.
Sanayide ustaların genellikle "AdBlue pompası gitmiş" diyerek faturayı kabarttığı durumlarda aslında suçlunun sadece birkaç santimlik bu porselen yüzeyli basınç duyargası çıkması öyle sık rastlanan bir durum ki! Sistemdeki sıvı hattı kış aylarında dona maruz kaldığında ya da kalitesiz, saf suyu eksik AdBlue kullanıldığında sensörün iç diyaframı deforme olur ve basınç dalgalanmalarını doğru ölçemez hale gelir. Araç bilgisayara bağlandığında P204F, P20EE veya P20E8 gibi jenerik DTC arıza kodları veriyorsa hemen tüm depoyu değiştirmeye kalkmayın, önce hattaki gerçek piezo-basınç okumasının OBD verileriyle uyuşup uyuşmadığına baktırın. Pompa basınç üretmeye çalışır ama sensör hücresi tıkanmışsa ECU hattı aşırı basınçta zannedip koruma moduna geçer; pompa puskürtmeyi tamamen keser ve siz kendinizi bir çekicinin kasasında bulursunuz...
Aracın çekişten düşmesi veya yakıt tüketiminin bir anda tırmanışa geçmesi tesadüf olamaz değil mi, peki ya rejenerasyon süreçlerinin aniden sapıtmasına ne demeli? Partikül filtresi kendi kendini temizlemeye çalışırken AdBlue sisteminden gelen doğru basınç verisine muhtaçtır çünkü NOx gazlarının azot ve su buharına dönüştürülme dengesi milisaniyelik püskürtme zamanlamalarına bağlıdır. Basınç sensörü yanlış bilgi akışı sağladığında SCR katalizörü fonksiyonunu yitirir ve dizel partikül filtresi aşırı korla dolup sürekli pasif rejenerasyon denemesi yapmaya başlar. Bu durum sadece AdBlue tüketiminizi altüst etmekle kalmaz, motor yağınızın içine dizel yakıtı karışmasına kadar giden çok daha ciddi bir mekanik felaketin taşlarını döşer. Yani basit bir sensör deyip geçmek, gelecekteki devasa bir rektifiye faturasını kendi elinizle imzalamaktan farksızdır aslında.